Jaki rower gravel wybrać? Poradnik zakupowy!

 

 

 

Gravele szturmem zdobyły rynek i obecnie stały się jednym z najpopularniejszych typów jednośladów dostępnych w sprzedaży. Nic w tym dziwnego - w bardziej płaskich i pagórkowatych obszarach te rowery są bardzo uniwersalne. Radzą sobie zarówno na szosie, jak i w terenie. To oczywiście nie przypadek, bowiem wywodzą się od rowerów szosowych, mają jednak sporą domieszkę off-road'owych cech. To wszystko sprawia, że często gravel to jeden rower, który jest w stanie zaspokoić wiele potrzeb. Szybki na asfalcie i w łatwym terenie, a także wystarczająco dzielny, aby przejechać terenowe ścieżki.

 

 

 

Czy gravele to moda i kolejny chwyt marketingowy?

Oczywiście pamiętajmy, że słowo uniwersalny oznacza pójście na kompromisy... Często słychać negatywne opinie nabywców, którzy gravelam się rozczarowali. Zwykle jednak problemy wpływające na takie głosy sprowadzały się do złych ustawień roweru (np. kluczowego ciśnienia w oponach), czy choćby wzięcia zbyt serio działań marketingowych producentów rowerów... Chyba każdy kojarzy reklamy, w których jakiś rider dosłownie lata gravelam po trasie MTB, a tak oczywiście się nie jeździ... Da się, ale po co, skoro są rowery MTB! Gravel ma nam pozowolić jechać wszędzie umiarkowanie szybko. Na szosie szybciej, niż na hardtailu MTB, ale wolniej, niż zrobi to rower szosowy. W terenie z kolei to rowery górskie poradzą sobie sprawniej, jednak sumarycznie na długiej trasie to właśnie rower gravel będzie najszybszy.

Osobna sprawa to fakt, że żyjemy w czasach, gdzie firmy bardzo mocno szukają kolejnych obszarów, w których jeszcze dodatkowo mogą wyciągnąć od nas pieniądze. Specjaliści projektują wyszukane produkty, zaspokajające potrzeby, o których istnieniu dowiemy się dopiero, gdy te zostaną nam uświadomione. Producenci więc wytwarzają, a następnie mówią nam w swoich przekazach marketingowych, jak bardzo potrzebujemy ich wyrobów. Można by pomyśleć, że z rowerami szutrowymi było podobnie - nikt ich nie potrzebował, a teraz każdy chce jeździć gravelem...

 

Tutaj historia jest jednak nieco inna. Rowery gravelowe mają bowiem swoje korzenie w USA, gdzie wiele stanów zwyczajnie nie wylewa asfaltem dróg (ani nie wykłada ich betonowymi płytami), bo to się po prostu nie opłaca... Domy i gospodarstwa rolne dzielą ogromne odległości, które pokonuje się po żwirowych trasach. Zrodzone więc z potrzeby maszyny to najszybszy wymyślony dotąd typ roweru, który umożliwia sprawne przeplatanie jazdy po drogach utwardzonych, leśnych oraz asfaltowych. Równocześnie - mniej więcej od 2006 roku - rozwijała się też scena wyścigów po szutrach, gdzie typowym sprzętem do rywalizacji był na początku przerobiony rower przełajowy. Wkrótce, mając na uwadze dwa powyższe czynniki, zaczęto produkować pierwsze rowery szutrowe. Jak się okazało, maszyny te były na tyle uniwersalne i wdzięczne w obyciu, że szybko stworzyła się wokół nich cała rowerowa kultura oraz moda. Przede wszystkim przygodowo-wyprawowa, ale również sportowa, bo popularność ścigania na rowerach gravelowych jest coraz większa. Od siebie dodamy, że gravel to sprzęt, który po prostu fajnie jeździ i - jeśli zrozumiemy, jak i do czego go używać - to stanie się jednym z naszych ulubionych rowerów.

Zobacz również:

• Gravel do 3000 zł
• Gravel do 4000 zł
• Gravel do 5000 zł
• Gravel do 6000 zł
• Gravel do 7000 zł
• Gravel do 8000 zł
• Gravel do 9000 zł
• Gravel do 10000 zł
• Najbardziej zaawansowane karbonowe gravele
• Jaki rower szosowy wybrać?

 

Co daje nam rower gravelowy?

Gravel to przede wszystkim bardzo uniwersalny rower. Największą zaletą rowerów gravelowych jest to, że wszędzie dadzą radę, czyli jednocześnie nigdzie (poza szutrami) nie brylują. Trzeba powiedzieć to jasno. Na szosie są wolniejsze niż szosówka, w trudnym terenie mniej skuteczne i wygodne, niż rowery górskie. Najlepiej czują się na drogach szutrowych i leśnych duktach oraz w lekkim terenie. Dzięki temu, na wielu trasach, które łączą w sobie drogi polne, leśne, żwirowe i asfaltowe będą w ogólnym rozrachunku najszybsze. Do tego, świetnie nadają się do miejskiego commutingu oraz jako alternatywny rower treningowy dla kolarzy. Oferują też miły efekt uboczny - pozwalają ,,odkryć na nowo" naszą najbliższą okolicę i pozwolić na eksplorację dróg dotąd omijanych przez nas ze względu na ryzyko uszkodzenia szosówki, albo zbyt małą atrakcyjność pod rowery górskie.

Poza tym, wielu ludzi nie decyduje się na rower szosowy z prostego względu - nie mają ochoty na zmagania z niezadowolonymi kierowcami mijającymi ich na tzw. grubości żyletki. Rower gravelowy daje możliwość jazdy gdzie oczy poniosą, bez ryzyka, że za zakrętem będziemy zmuszeni zawrócić, bo teren dla naszego roweru okaże się nieodpowiedni. Szutrówka to także rower, który uwalnia nas od całej kolarskiej ideologii szosowej jazdy związanej z piciem kawy, lajkrami, okularami na paskach kasku, czy goleniem nóg! Gravel już niejednego zatwardziałego anty-szosowca przeciągnął na stronę rowerów z barankiem.

 

 

 

Rower gravel - podstawowe cechy

Na pierwszy rzut oka przełajówki oraz rowery szosowe są podobne do graveli. Jednak są tu dość spore różnice. Po pierwsze rama w rowerze gravelowym mieści szersze opony. To one w największym stopniu wpływają na nasze terenowe możliwości oraz komfort jazdy. Szutrówki stoją głównie na kołach 28-calowych, obutych w opony o szerokości od około 38 mm do nawet 55 mm (to raczej wartość maksymalna). Obecnie najpopularniejsze są opony z przedziału od 40 mm do 45 mm. Rzadziej spotyka się rowery z kołem 27,5", ale gdy takowe trafimy, potrafią mieć nawet opony o szerokości sięgającej do 2,2". Miejsca na oponę mamy więc znacznie więcej niż popularnych i komfortowych szosówkach typu endurance oraz nieco więcej, niż w podobnie wyglądających rowerach do kolarstwa przełajowego. 

 

 

 

W bardzo dużym skrócie, geometria i budowa ram graveli łączy w sobie elementy, które znamy z szos endurance nastawionych na komfort jazdy z elementami znanymi z rowerów górskich, aby pomieścić szerokie opony i nadać maszynie więcej możliwości w terenie. Posiadają więc na tyle wydłużone widełki tylnego trójkąta, aby zmieścić większą oponę. Przy okazji dodaje im to stabilności oraz ułatwia wspinaczki pod strome terenowe podjazdy. Rośnie też komfort za sprawą lepszego tłumienia drgań. W porównaniu do wyścigowych szosówek i przełajówek ramy graveli posiadają też wyższe główki. To także ma wpływ na zwiększenie komfortu pokonywania dłuższych dystansów. Pozycja na gravelu nie zmusza nas do przyjmowania mocno wyciągniętej sylwetki pomiędzy siodłem i kierownicą. Kąt główki jest łagodniejszy niż w rowerach szosowych. Ułatwia to spokojne manewry na nierównych drogach. Pozwala też lepiej wyprowadzać rowery z opresji - np. poślizgów. Szutrówki są mniej zwrotne, niż przełajówki lub szosówki, głównie za sprawą większej bazy kół. Choć to dobrze - dzięki temu oferują więcej stabilności i poczucia bezpieczeństwa w mniej równym terenie. Kolejną cechą typowego roweru gravelowego jest mocne obniżenie suportu, które też podnosi stabilność jazdy. Należy jednak uważać przy wyborze - na rynku poszczególne konstrukcje bardzo różnią się pomiędzy sobą, traktujmy więc to wszystko jako pewien kanon cech, albowiem niektóre z maszyn wcale nie należą do mało zwrotnych. Rynek graveli jest wyjątkowo mocno zróżnicowany!

 

 

 

Jedno natomiast jest w zasadzie standardem - ramy graveli mają mocno obniżony środek suportu. Dzięki temu środek ciężkości pozostaje nisko i rower stabilnie zachowuje się w zakrętach oraz podczas wykonywania wszelkich terenowych manewrów. Podsumowując, pozycja na większości szutrówek jest znacznie bardziej komfortowa niż w rowerach szosowych, a ich geometria pozwala nawet mniej wprawnym riderom panować nad maszyną w offroadowym terenie. Od przełajówek różnią się możliwością zastosowania szerszych opon oraz bardziej łagodnym charakterem prowadzenia.

Różne typy graveli

Wraz z rosnącą popularnością rowerów typu gravel najwięksi producenci na rynku poszli w stronę specjalizacji ich modeli. Owszem każdy z rowerów szutrowych nastawiony jest na wszechstronność, jednak na rynku pojawiły się różne typy graveli, w których pierwsze skrzypce mają grać nieco inne cechy - te zróżnicowanie dotyczy głównie zaawansowanych modeli z włókna węglowego, bo zwykle bardziej przystępne cenowo aluminiowe modele to w właśnie w założeniu kandydat do tego jednego roweru w garażu, którym dojedziemy do pracy, ale i pojedziemy na wielodniową wyprawę. 

Oczywiście każda próba klasyfikacji niesie za sobą pewne rodzaje uogólnienia, ale generalnie w przypadku graveli z włókna węglowego moglibyśmy wyróżnić nastepujące typy:

• gravele przygodowe / wyprawowe - są bogate w otwory montażowe do przytwierdzenia akcesoriów bikepackingowych, mają dużą pojemność na opony (nawet 50-55 mm), mają dość wygodną geometrię, często wyposażone są np. w droppera czy kierownice o bardzo dużej "flarze"
• gravele terenowe - z biegiem czasu na rynku zaczęły pojawiać się modele graveli, które oparto o ramy rodem ze świata MTB lub konstrukcje graveli z pełnym zawieszeniem, realizują te same założenia, co modele przygodowe / wyprawowe, ale już seryjnie stoją na oponach o szerokości minimum 50 mm
• gravele wyścigowe - często posiadają mniej otworów montażowych, ich ramy są bardziej aero, a geometrie ustawiają kolarza nieco bardziej pochylonym ku przodowi

 

Budowa i komponenty

Ramy graveli najczęściej są aluminiowe w tańszych modelach, karbonowe w droższych, a w rowerach wyprawowych często trafiają się konstrukcje stalowe. Pamiętajmy, że rowery szutrowe często nie mają żadnej amortyzacji, warto więc sięgać po gravela, gdzie sporo części jest wykonanych z włókna węglowego. Karbonowy widelec to absolutne minimum. Ideałem jest jeszcze sztyca oraz kierownica również z karbonu. Nawet przy karbonowej ramie poczujecie dzięki różnicę in plus.  Standardem w gravelach są też sztywne osie kół oraz hamulce tarczowe. 

W oczy często rzuca się szersza kierownica o specjalnym ergonomicznym gięciu. Obecnym standardem są kierownice - w zależności od rozmiaru - o szerokościach między 42, a 46 cm o rozchodzącym się ku bokom dolnym chwycie. Im bardziej przygodowy charakter, tym ,,flare'' (gięcie) jest większe. Możemy się także spodziewać krótszych wsporników kierownicy. 

Poza wyraźnie inną kierownicą i gravelowymi oponami w oczy rzucają się też wszelkie dodatkowe mocowania, których w rowerach szutrowych przeważnie spotkamy bardzo wiele. Bardzo często rower gravelowy ma więcej mocowań na koszyki bidonów, a także otwory do montażu bagażników oraz błotników. Jednym słowem to, co przyda się na dłuższe wyprawy. Ramy są też przeważnie gotowe na montaż regulowanej sztycy z wewnętrznym prowadzeniem pancerza. 

 

 

 

Skuteczne hamulce

Standardem są tutaj hamulce tarczowe, które znacznie łatwiej pozwalają kontrolować prędkość niezależnie od terenu, warunków pogodowych i masy roweru z pełnym wyposażeniem. Dodatkowo hamulce tarczowe pozwalają zwiększyć przestrzeń dla szerokich opon. Rodzaj hamulców tarczowych zależy od ceny roweru. W rowerach znajdziemy więc całe spektrum tarczówek - od konstrukcji opartych o mechaniczne hamulce tarczowe, przez warianty mechaniczno-hydrauliczne, na hydraulicznych kończąc. Oczywiście najlepszym wyborem są - jedyne słuszne - hamulce tarczowe hydrauliczne. 

 

Napęd o szerokim zakresie przełożeń

Gravel to dyscyplina, która czasem wymaga od nas wspinaczki po ekstremalnie stromej leśnej drodze z prędkością 3-5 km/h, a jednocześnie pozwala na zjeżdżanie po szosach i dokręcanie przy 60 km/h. Aby zaoferować użytkownikom ,,zapas obrotu" niezależnie od nachylenia i rodzaju nawierzchni potrzebny jest spory zakres przełożeń. Producenci stosują korby o rozmiarach tarcz dedykowanych do graveli - 48/32, czy 46/30. Takowa korba dwublatowa zwykle współpracuje z kasetą o zakresie od 11, do 30, 32, a nawet 34 zębów. Występują także napędy oparte o jeden blat w korbie. Je szczególnie polecamy osobom mieszkającym w bardziej płaskich regionach kraju oraz mającym moc ,,pod nogą". Stosuje się w nich zębatki typu narrow-wide i kasety o zakresach 10-42, 11-42, czy nawet 11-46 oraz w przypadku elektronicznego napędu SRAM AXS 10-50. Producenci osprzętu mają nawet grupy osprzętu dedykowane do graveli - Shimano GRX, SRAM Force, Rival i Apex w wersji XPLR, czy Campagnolo Ekar. 

 

 

Polecane przez redakcję

 

Cannondale Topstone Carbon 4 CUES - 1x

Topstone to uznany model na rynku, którego wielu gravelowcom przedstawiać nie trzeba. Jego najnowsza odsłona czerpie wszystko, co najlepsze z poprzednich generacji, a przy tym ma uproszczoną konstrukcję, większą integrację i poprawioną geometrię. Rezultatem jest wszechstronny, uniwersalny gravel, którym śmiało można stanąć na starcie wyścigu, czy pojechać szybki trening po szutrach, a jednocześnie nadaje się na przygodowy wypad w nieznane tereny, czy nawet długą bikepackingową wyprawę. Cechą charakterystyczną tego modelu jest prosty system tylnego zawieszenia KingPin, który realnie poprawia komfort jazdy po wyboistych trasach. Poza tym producent zastosował tu świetną geometrię OutFront, doskonale sprawującą się trudnym terenie, co zresztą mieliśmy okazję sprawdzić testując ten model. 

W najnowszej odsłonie amerykański producent zintegrował prowadzenie przewodów, które teraz estetycznie biegną pod mostkiem i wpadają bezpośrednio do główki ramy. Poza tym zwiększono prześwit na opony, obecnie wchodzą tu aż 52 mm, co znacząco podnosi możliwości wjechania w jeszcze cięższy teren. Wreszcie jest tu również masa prostych i uniwersalnych rozwiązań – m.in. gwintowany suport BSA, hak przerzutki UDH, czy fakt, że już od poprzedniej generacji Cannondale nie utrzymuje w Topstone’ie patentu Ai. Polecana przez nas wersja Topstone Carbon 4 CUES - 1x to podstawowy model, który łączy atrakcyjną cenę z zaawansowanymi technologami zawartymi w karbonowej ramie Cannondale’a. Na pokładzie jest nowa grupa Shimano CUES 1x11 z kasetą o szerokiej rozpiętości przełożeń 11-50 i hydraulicznymi hamulcami tarczowymi. Do tego koła – choć dość podstawowe – są już tubeless ready, więc tak naprawdę otrzymujemy ciekawy i gotowy do jazdy zestaw bez większych mankamentów. Przede wszystkim świetnie jeżdżący rower, oparty o ramę z udaną geometrią i skuteczną amortyzacją!

• Rama: Topstone Carbon, Kingpin suspension system
• Widelec: Topstone Carbon
• Grupa napędowa: Shimano CUES 1x11, przełożenia 40T x 11-50
• Koła: obręcze WTB ST i25 TCS, piasty Shimano TC500
• Opony: WTB Riddler TCS Light, 700x45c, tubeless ready
• Cena: 12 799 zł
• Zobacz też: Test: Cannondale Topstone Carbon 3 GRX trzeciej generacji!

Sprawdź na: cannondalebikes.pl Gdzie kupić? 

 

 

 

Co na rynku?

Rynek oferuje coraz więcej rowerów typu gravel. Każdy z nich jest gotowy do skutecznej jazdy poza szosą, natomiast do prawdziwego offroadu, który oznacza, że sprzęt naprawdę nie przeszkadza nam w najbardziej wymagającym terenie i możemy spróbować ataku na trasy kojarzone bardziej z MTB, powinniśmy mieć na pokładzie hamulce hydrauliczne oraz opony bezdętkowe. Polecamy też patrzeć na rowery nieco lepsze, niż te absolutnie podstawowe. Rowery szutrowe, które nie rozczarują Was w trasie powinny mieć choćby minimlany poziom, gdzie znajdziemy aluminiowe ramy sparowane z karbonowym widelcem i grupy napędowe 2x10 lub 1x11 (i wyższe). 

Na kolejnych stronach znajdziecie przegląd rowerów szutrowych z aktualnej kolekcji producentów, który został oparty o najnowszą wersję Katalogu Rowerowego na 2026 rok.