Rower gravelowy - co to takiego jest?

Sprawdź, czym są rowery typu gravel i na co należy zwrócić uwagę przy ich zakupie? Prezentujemy dostępne na rynku modele na rok 2022.

Czym tak naprawdę są rowery typu gravel, na naszym rynku zwane też szutrówkami? Co odróżnia je od rowerów szosowych i przełajówek, a także czym charakteryzuje się typowy rower szutrowy?

 

 

 

Czy gravel to tylko kolejny chwyt marketingowy?

Żyjemy w czasach, gdzie dobrze opłacani specjaliści projektują wyszukane produkty, zaspokajające potrzeby, o których istnieniu dowiemy się dopiero, gdy te zostaną nam uświadomione. Producenci więc wytwarzają, a następnie mówią nam w swoich przekazach marketingowych, jak bardzo potrzebujemy ich wyrobów. Można by pomyśleć, że z rowerami szutrowymi było podobnie - nikt ich nie potrzebował, a teraz każdy chce jeździć gravelem...

Tutaj historia jest jednak nieco inna. Rowery gravelowe mają bowiem swoje korzenie w USA, gdzie wiele stanów zwyczajnie nie wylewa asfaltem dróg (ani nie wykłada ich betonowymi płytami), bo to się po prostu nie opłaca... Domy i gospodarstwa rolne dzielą ogromne odległości, które pokonuje się po żwirowych trasach. Zrodzone więc z potrzeby maszyny to najszybszy wymyślony dotąd typ roweru, który umożliwia sprawne przeplatanie jazdy po drogach utwardzonych, leśnych oraz asfaltowych. Równocześnie - mniej więcej od 2006 roku - rozwijała się też scena wyścigów po szutrach, gdzie typowym sprzętem do rywalizacji był na początku przerobiony rower przełajowy. Wkrótce, mając na uwadze dwa powyższe czynniki, zaczęto produkować pierwsze rowery szutrowe. Jak się okazało, maszyny te były na tyle uniwersalne i wdzięczne w obyciu, że szybko stworzyła się wokół nich cała rowerowa kultura oraz moda. Przede wszystkim przygodowo-wyprawowa, ale również sportowa, bo popularność ścigania na rowerach gravelowych jest coraz większa.

Zobacz również:

 

Co daje nam rower gravel?

Gravel to przede wszystkim bardzo uniwersalny rower. Największą zaletą rowerów gravelowych jest to, że wszędzie dadzą radę, czyli jednocześnie nigdzie (poza szutrami) nie brylują. Trzeba powiedzieć to jasno. Na szosie są wolniejsze niż szosówka, w trudnym terenie mniej skuteczne i wygodne, niż rowery górskie. Najlepiej czują się na drogach szutrowych i leśnych duktach oraz w lekkim terenie. Dzięki temu, na wielu trasach, które łączą w sobie drogi polne, leśne, żwirowe i asfaltowe będą w ogólnym rozrachunku najszybsze. Do tego, świetnie nadają się do miejskiego commutingu oraz jako alternatywny rower treningowy dla kolarzy. Oferują też miły efekt uboczny - pozwalają ,,odkryć na nowo" naszą najbliższą okolicę i pozwolić na eksplorację dróg dotąd omijanych przez nas ze względu na ryzyko uszkodzenia szosówki, albo zbyt małą atrakcyjność pod rowery górskie.

Poza tym, wielu ludzi nie decyduje się na rower szosowy z prostego względu - nie mają ochoty na zmagania z niezadowolonymi kierowcami mijającymi ich na tzw. grubości żyletki. Rower gravelowy daje możliwość jazdy gdzie oczy poniosą, bez ryzyka, że za zakrętem będziemy zmuszeni zawrócić, bo teren dla naszego roweru okaże się nieodpowiedni. Szutrówka to także rower, który uwalnia nas od całej kolarskiej ideologii szosowej jazdy związanej z piciem kawy, lajkrami, okularami na paskach kasku, czy goleniem nóg! Gravel już niejednego zatwardziałego anty-szosowca przeciągnął na stronę rowerów z barankiem.

 

 

 

 

Czym są rowery gravelowe?

Na pierwszy rzut oka rowery przełajowe oraz szosowe są podobne do graveli. Jednak są tu dość spore różnice. Po pierwsze rama w rowerze gravelowym mieści szersze opony. To one w największym stopniu wpływają na nasze terenowe możliwości oraz komfort jazdy. Szutrówki stoją głównie na kołach 28-calowych, obutych w opony o szerokości od około 35 mm, do nawet 50 mm (to raczej wartość maksymalna). Rzadziej spotyka się rowery z kołem 27,5", ale gdy takowe trafimy, potrafią mieć nawet opony o szerokości sięgającej do 2,2". Miejsca na oponę mamy więc znacznie więcej niż popularnych i komfortowych szosówkach typu endurance oraz nieco więcej, niż w podobnie wyglądających rowerach do kolarstwa przełajowego. 

 

 
 

 

 

W bardzo dużym skrócie, geometria i budowa ram graveli łączy w sobie elementy, które znamy z szos endurance nastawionych na komfort jazdy z elementami znanymi z rowerów górskich, aby pomieścić szerokie opony i nadać maszynie więcej możliwości w terenie. Posiadają więc na tyle wydłużone widełki tylnego trójkąta, aby zmieścić większą oponę. Przy okazji dodaje im to stabilności oraz ułatwia wspinaczki pod strome terenowe podjazdy. Rośnie też komfort za sprawą lepszego tłumienia drgań. W porównaniu do wyścigowych szosówek i przełajówek ramy graveli posiadają też wyższe główki. To także ma wpływ na zwiększenie komfortu pokonywania dłuższych dystansów. Pozycja na gravelu nie zmusza nas do przyjmowania mocno wyciągniętej sylwetki pomiędzy siodłem i kierownicą. Kąt główki jest łagodniejszy niż w rowerach szosowych. Ułatwia to spokojne manewry na nierównych drogach. Pozwala też lepiej wyprowadzać rowery z opresji - np. poślizgów. Szutrówki są mniej zwrotne, niż przełajówki lub szosówki, głównie za sprawą większej bazy kół. Choć to dobrze - dzięki temu oferują więcej stabilności i poczucia bezpieczeństwa w mniej równym terenie. Kolejną cechą typowego roweru gravelowego jest mocne obniżenie suportu, które też podnosi stabilność jazdy. Należy jednak uważać przy wyborze - na rynku poszczególne konstrukcje bardzo różnią się pomiędzy sobą, traktujmy więc to wszystko jako pewien kanon cech, albowiem niektóre z maszyn wcale nie należą do mało zwrotnych. Rynek graveli jest wyjątkowo mocno zróżnicowany!

Jedno natomiast jest w zasadzie standardem - ramy graveli mają mocno obniżony środek suportu. Dzięki temu środek ciężkości pozostaje nisko i rower stabilnie zachowuje się w zakrętach oraz podczas wykonywania wszelkich terenowych manewrów. Podsumowując, pozycja na większości szutrówek jest znacznie bardziej komfortowa niż w rowerach szosowych, a ich geometria pozwala nawet mniej wprawnym riderom panować nad maszyną w offroadowym terenie. Od przełajówek różnią się możliwością zastosowania szerszych opon oraz bardziej łagodnym charakterem prowadzenia.

 

 
 

 

 

Wyposażenie

W oczy często rzuca się szersza kierownica o specjalnym ergonomicznym gięciu. Obecnym standardem są kierownice - w zależności od rozmiaru - o szerokościach między 42, a 46 cm o rozchodzącym się ku bokom dolnym chwycie. Im bardziej przygodowy charakter, tym ,,flare'' (gięcie) jest większe. Możemy się także spodziewać krótszych wsporników kierownicy.

Poza wyraźnie inną kierownicą i gravelowymi oponami w oczy rzucają się też wszelkie dodatkowe mocowania, których w rowerach szutrowych przeważnie spotkamy bardzo wiele. Bardzo często rower gravelowy ma więcej mocowań na koszyki bidonów, a także otwory do montażu bagażników oraz błotników. Jednym słowem to, co przyda się na dłuższe wyprawy.

Skuteczne hamulce

Standardem są tutaj hamulce tarczowe, które znacznie łatwiej pozwalają kontrolować prędkość niezależnie od terenu, warunków pogodowych i masy roweru z pełnym wyposażeniem. Dodatkowo hamulce tarczowe pozwalają zwiększyć przestrzeń dla szerokich opon. Rodzaj hamulców tarczowych zależy od ceny roweru. W rowerach znajdziemy więc całe spektrum tarczówek - od konstrukcji opartych o hamulce mechaniczne, przez warianty mechaniczno-hydrauliczne, na hydraulicznych kończąc. Oczywiście najlepszym wyborem są - jedyne słuszne - hamulce tarczowe hydrauliczne.

 

 

Napęd o szerokim zakresie przełożeń

Gravel to dyscyplina, która czasem wymaga od nas wspinaczki po ekstremalnie stromej leśnej drodze z prędkością 3-5 km/h, a jednocześnie pozwala na zjeżdżanie po szosach i dokręcanie przy 60 km/h. Aby zaoferować użytkownikom ,,zapas obrotu" niezależnie od nachylenia i rodzaju nawierzchni potrzebny jest spory zakres przełożeń. Producenci stosują korby o rozmiarach tarcz dedykowanych do graveli - 48/32, czy 46/30. Takowa korba dwublatowa zwykle współpracuje z kasetą o zakresie od 11, do 30, 32, a nawet 34 zębów. Występują także napędy oparte o jeden blat w korbie. Je szczególnie polecamy osobom mieszkającym w bardziej płaskich regionach kraju oraz mającym moc ,,pod nogą". Stosuje się w nich zębatki typu narrow-wide i kasety o zakresach 10-42, 11-42, czy nawet 11-46 oraz w przypadku elektronicznego napędu SRAM AXS 10-50. 

Polecane przez redakcję

 

Canyon Grizl 6

Jako że ten poradnik traktuje o gravelach stosunkowo ogólnie, postanowiliśmy polecić Waszej uwadze jednego z naszych ulubionych graveli na rynku w wersji bardziej przystępnej cenowo - mowa o aluminiowej odsłonie Canyona Grizl. Ten stosunkowo nowy rower szutrowy cechuje się nienagannym prowadzeniem, co zawdzięcza bardzo dopracowanej geometrii - tą dokładnie poznaliśmy podczas testu jego carbonowego brata, modelu Grizl CF SL z sezonu 2021. W grizlu aluminiowa rama łączy się z carbonowym widelcem, a całość gwarantuje skrajnie wysoki poziom wszechstronności. To idealny kandydat do długodystansowego wyprawowca, bo mamy tu bogactwo otworów montażowych. Jak przystało na przedstawiciela rodziny Grizl mamy masę miejsca na opony, przez co te modele uznajemy za jedne z bardziej dzielnych terenowo szutrówek (seryjnie mamy tu aż 45 mm, a maksymalnie możemy tu zmieścić aż 50 mm!). Canyon Grizl 6 znakomicie odnajdzie się też w roli szybkiego, codziennego commutera. Mamy tu zasadniczo wszystko, za co ludzie pokochali gravele, a wiele z tych cech jest jeszcze "bardziej i więcej", niż u innych. 

Canyon to niemiecki producent, który specjalizuje się w modelu sprzedaży bezpośredniej, przez co też słynie z oferowania bardzo dopracowanych specyfikacji w stosunkowo racjonalnych kwotach - piszemy zachowawczo, bo wiele z rowerów Canyona oferuje sporo technologicznych, unikalnych smaczków, które mimo wszystko podnoszą ceny ich rowerów. W każdym wypadku wyposażenie wersji 6 także było powodem naszego wyróżnienia - grupa Shimano GRX 400 (przerzutki, manetki, hamulce) łączy się tu z korbą GRX 400. Mamy zatem wszystko, za co cenimy typowo szutrowego GRX-a, tylko że w wersji 2x10. Mamy też carbonowy wspornik siodła, który w parze ze zintegrowanym zaciskiem podnosi komfort jazdy. Nie ma jednak co ukrywać - na wygładzanie nierówności w tym modelu najbardziej wpływają szerokie opony, na których Canyon też nie oszczędzał, stawiając na Pirelli Cinturato Gravel H z mega stylowym bokiem skin-wall. 

  • Cena: 6999.00 PLN
  • Waga: 10.70 kg
  • Rama: Canyon Grizl AL
  • Widelec/amortyzator przedni: Canyon FK0087 CF Disc
  • Przerzutka przednia: Shimano GRX RX400
  • Przerzutka tylna: Shimano GRX RX400
  • Ilość blatów i koronek: '2x10
  • Mechanizm korbowy: Shimano RX600
  • Kaseta: Shimano HG500 11-34 10s
  • Kompletne koła: DT Swiss Gravel LN SH11
  • Opony: Pirelli Cinturato Gravel H, 45 mm
  • Hamlulce: Shimano GRX RX400
  • Wspornik siodełka: Canyon SP0057 VCLS
  • Zobacz też: Wyprawowy gravel Canyon Grizl CF SL 
ROWERY Canyon

 

 

 

 

 

Co na rynku?

Rynek oferuje coraz więcej rowerów typu gravel. Każdy z nich jest gotowy do skutecznej jazdy poza szosą, natomiast do prawdziwego offroadu, który oznacza, że sprzęt naprawdę nie przeszkadza nam w najbardziej wymagającym terenie i możemy spróbować ataku na teren kojarzony bardziej z MTB, powinniśmy mieć na pokładzie hamulce hydrauliczne oraz opony bezdętkowe. 

Na kolejnych stronach znajdziecie przegląd rowerów szutrowych z aktualnej kolekcji producentów, który został oparty o najnowszą wersję Katalogu Rowerowego na 2022 rok.

 

(czytaj dalej)

Podobne artykuły