Jakie koła do roweru gravel - co wybrać?

Na sukces roweru typu gravel wpływ ma przede wszystkim dobra rama z udaną geometrią - to oczywiste. Nie mniej ważne są też opony, bowiem mają kontakt z podłożem, a ono jest w tej dyscyplinie kolarstwa bardzo zróżnicowane. Na trasie zdarzają się ziemia, szutry, asfalty, trudniejsze ścieżki, a dodatkowo wszystko to może być mokre. Złe opony potrafią totalnie pozbawić nas przyczepności (lub prędkości), a to oznacza zmniejszenie naszego bezpieczeństwa, przyjemności, a czasem nawet możliwości jazdy. Jaki to wszystko ma związek z kołami? W zasadzie ogromny, bowiem opona - ta mega ważna rzecz - zakładana jest przecież bezpośrednio na koła. Dobre pozwalają wycisnąć z ogumienia 100% i ogólnie mocno wspomagają nas w jeździe. Z kolei niskiej jakości i słabe kontrukcyjnie koła będą upośledzały nasz rower. Warto więc na ten element zwrócić szczególną uwagę.

 

Zobacz też:

• Jaki rower gravel wybrać?
• Jakie opony do gravela?
• Wyścigowe opony do roweru gravel - jakie wybrać?
• Opony do gravela na jesień i zimę - co wybrać?
• Jakie koła szosowe wybrać?
• Jakie koła MTB wybrać?

 

 

 

Co dają nam dobre koła w gravelu?

Może warto zacząć od tego, czym są dobre koła. Tu jednak (niestety) nie ma uniwersalnej odpowiedzi, bowiem dużo zależy od indywidualnego przypadku. Przecież inna sztywność kół potrzebna jest lekkiej riderce o masie ciała 60 kg, a inna facetowi, który waży 100 kg. Podobnie z szerokością obręczy - inna będzie perfekcyjnie pasować do opon 35 mm, a inna do 45 mm. Nie chcemy was odstraszać od tematu komplikując go zanadto, ale trzeba rozumieć, że każdy rowerzysta jest inny, różnią się potrzebami i stylem jazdy, więc potrzebuje czegoś dopasowanego do siebie. Często może to oznaczać np. inne szprychy, albo inną ich liczbę - np. 4 sztuki więcej. 

Wiele kwestii jest jednak niezmiennych. Przede wszystkim zależy nam na bezproblemowej jeździe, stąd warto sięgać po komponenty od średniej półki wzwyż, a najtańsze sobie odpuścić. Bezawaryjność to podstawa. Kolejną kwestią jest skuteczne podparcie opon w zakrętach i pewne trzymanie się ogumienia na felgach. Wybieramy więc modele obręczy o odpowiedniej szerokości i najlepiej w technologii tubeless ready (nawet jeśli chcemy jeździć z dętkami). Równie ważna jest niska masa, bowiem im koła lżejsze, tym bardziej dynamicznie się rozpędzają, a to zapewnia większą szybkość i bardziej żwawe zachowanie na trasie. Kolejną sprawą jest sztywność, a w zasadzie dobre zbalansowanie sztywności z możliwościami pracy koła. Zbyt sztywne będą mało komfortowe i zbyt toporne w terenie, natomiast optymalnie dobrany ten parametr sprawia, że czujemy ,,sztywność” i precyzję prowadzenia, a jednocześnie koło jest podatne (poddaję się) i dobrze układa się do terenu. Ten temat załatwia dobry zaplot i naciąg szprych. Jeśli budujecie koła u renomowanego kołodzieja lub kupujecie koła systemowe to możecie być spokojni, że będzie ok. To w zasadzie tyle - ma być pewnie i bezawaryjnie, szybko, dobrze w terenie i komfortowo. Przyjrzyjmy się więc poszczególnym komponentom.

 

Szeroka obręcz 

Obręcz jest bardzo ważnym elementem kół do gravela. Przede wszystkim warto zwrócić uwagę na jej szerokość wewnętrzną. Współcześnie najbardziej popularna szerokość opon w gravelu to około 40 - 42 mm, natomiast typowy rynkowy przedział to od 35 do 50 mm. Na takie opony najlepsze będą obręcze o szerokości wewnętrznej od 20 do 26 mm, przy czym modele od 23 mm wzwyż polecamy, gdy używacie opon bliskich 40 mm. 

 

Szeroka felga pozwala dobrze ułożyć się oponie, przyjąć jej dobry kształt, a co najważniejsze - dobrze podpiera ją w zakrętach. Daje to poczucie stabilności i pewności podczas manewrów. Bez dwóch zdań szeroka obręcz podnosi łatwość pokonywania zakrętów oraz poprawia przyczepność. To nie koniec zalet, bo ogranicza też ryzyko dobicia opony felgą, co jest szczególnie istotne podczas jazdy z niskimi ciśnieniem. Kolejną zaletą jest też obniżenie oporów toczenia - balon opony mniej się buja (pracuje góra-dół) podczas jazdy. 

 

Osobnym parametrem jest wysokość obręczy, która ma wpływ m.in. na sztywność kół. W przypadku modeli z karbonu można pokusić się o wariant z lekkim stożkiem, natomiast w przypadku modeli aluminiowych niższa obręcz będzie lepsza. Wysoka może być mało komfortowa. 

 

Tubeless ready

Nie mniej istotne jest, aby nasze obręcze/koła były zgodne z systemem tubeless ready. Jazda na oponach bez dętek sprawdza się wyjątkowo dobrze w gravelu. Pozwala znacząco obniżyć ciśnienie w ogumieniu, co bardzo poprawia komfort jazdy oraz trakcję na sypkich oraz mokrych odcinkach. Obręcze tubeless ready zapewniają też pewne połączenie opony z rantem felgi. 

 

W tym miejscu wchodzi z ważna kwestia. Warto sięgać po obręcze dedykowane do graveli. Zwróćcie uwagę, że typowe ciśnienie w gravelu to gdzieś między 2 a 3,5 Bara. Obręcze szosowe są projektowane pod znacznie wyższe wartości, a MTB pod nieco niższe. Oczywiście można używać obręczy MTB i szosowych w gravelu, ale idealny system zbudujecie z felgami dedykowanymi konkretnie temu stylowi jazdy. Gdy macie do wyboru MTB/Szosa, my wybralibyśmy MTB, choć pamiętajcie, że do takich kół nie można stosować bardzo wysokiego ciśnienia, więc odpada używanie ich na szosę z wąskimi łysymi oponami. 

 

Trwałość piast

 

Gdy budujecie koła z podzespołów, bądź kupujecie gotowy zestaw, warto sięgać po modele ze średniej lub wyższej półki. W takich znajdziecie piasty dobrej klasy, a to zaprocentuje w przyszłości. Dobre uszczelnienie, trwałe łożyska, czy odporny na zużycie bęben - to istotne sprawy, które pozwalają ,,zajrzeć w piasty” w serwisie raz w roku, a poza tym nie martwić się o ich stan. 

 

Szprychy

 

Typowy zaplot stosowany w gravelach opiera się o 28 szprych. Raczej nie warto schodzić do 24, natomiast dla podróżników, którzy wożą sakwy lub osób cięższych dobrym wyborem mogą być koła zaplecione na 32 szprychach. Na ,,mocne koło” wpływa nie tylko ilość szprych, ale też ich typ. Im lżejszy użytkownik, tym na bardziej cieniowane (odchudzone) szprychy może sobie pozwolić. 

 

Karbonowe czy aluminiowe?

 

Rynek kół do graveli pełny jest modeli aluminiowych kół, ale coraz więcej pojawia się też modeli dedykowanych na szutry, których obręcze wykonano z węglowego tworzywa. Zaletą kół aluminiowych jest niższa cena i tańszy serwis. Modele karbonowe są oczywiście produktem bardziej zaawansowanym, w który warto zainwestować, jeśli nas na to stać. Nie przesadzali byliśmy jednak, nie warto brnąć w nie na siłę. Aluminiowe koła ze średniej półki z topowymi oponami będą lepszym zestawem, niż karbonowe koła z ogumieniem średniej klasy. 

 

Rynkowe standardy - nie zrób błędu przy zakupie

Warto wiedzieć kilka rzeczy i mieć je na uwadze podczas zakupów. Pierwsza kwestia to kompatybilność kół z ramą. Większość graveli ma obecnie sztywne osie w standardzie 12x100 mm z przodu i 12x142 mm z tyłu. Niektóre ramy - szczególnie tańszych modeli oraz starszych graveli - mają wciaż ośki na szybkozamykacze QR. Musimy więc wybrać koła tak, aby pasowały do posiadanej przez nas ramy. Tu warto też dodać, że niektóre marki (producenci piast) mają piasty, które można konwertować między tymi systemami. 

 

Druga sprawa to rozmiar kół - większość rowerów szutrowych pozwala używać kół 28” lub 650B. Warto o tym pamiętać i nie zrobić pomyłki, gdy np. trafimy jakąś okazję w internecie i bez zastanowienia kupimy koła w nie takim rozmiarze, jak chcieliśmy. 

 

Trzeci aspekt to kompatybilność bębenka z naszym napędem, choć tu najczęściej producenci umożliwiają jego wymianę na posiadany system. Oczywiście trzeba za to zapłacić. W gravelu możemy spotkać 4 typy bębenków. Klasyczny Shimano/SRAM 9/10 biegów i 11 MTB, Shimano Road 11, SRAM XD i SRAM XDR. 

 

Czwarta rzecz to standard mocowania tarczy hamulcowej. Są dwa - IS, czyli przykręcane na 6 śrub oraz centerlock, gdzie tarcze przykręca się specjalną nakrętką. Jeśli posiadamy już tarcze to warto kupić koła pasujące do nich. Z drugiej strony zakup nowych nie kosztuje fortuny, więc tym byśmy się akurat nie kierowali. 

 

Koła do gravela - składane czy systemowe?

Na rynku mamy wybór pomiędzy gotowymi kołami od producentów (Mavic, DT Swiss, Enve, Zipp itd), które nazywa się kołami systemowymi, albo możemy kupić koła składane z podzespołów w profesjonalnej firmie (bądź dobrym serwisie rowerowym). Zaletą kół składanych jest możliwość dopasowania ich pod swoje potrzeby, a nawet konkretnie pod kolor i styl roweru. Mało tego, koła składane są też tańsze i prostsze w serwisie, a dostępność części jest większa. Z kolei koła systemowe często oferują unikalne patenty i rozwiązania charakterystyczne dla danej marki, a poza tym z reguły bardzo dobrze wyglądają. My kierowalibyśmy się dostępnością serwisu. Wybierzcie takie koła, które  jesteście w stanie naprawić w swoim miejscu zamieszkania. Do podróżowania odradzamy koła systemowe, chyba że mają zwykłe szprychy, które dostaniecie w pierwszym lepszym serwisie. 

Polecane przez redakcję

W oparciu o nasze doświadczenia postanowiliśmy wybrać jeden model kół, który zasługuje na szczególną uwagę.

 

Evanlite DIRT-ON

Evanlite jest polskim producentem, który specjalizuje się w kołach do rowerów szosowych, graveli i MTB. Przez naszą redakcję przewinęło się już wiele zestawów tej marki, które mieliśmy okazję testować na przestrzeni ostatnich lat. Jesteśmy pewni ich jakości, a przede wszystkim świetnych właściwości jezdnych. Dlatego śmiało je polecamy! Poza tym Evanlite ma jeszcze dwa ważne argumenty, które czynią ich propozycję jeszcze bardziej atrakcyjną. Po pierwsze każdy nabywca samodzielnie dokonuje konfiguracji swojego zestawu – do danego modelu obręczy możemy wybrać piasty i szprychy, które nam odpowiadają. Po drugie firma posiada rozbudowany system ochrony gwarancyjnej. Koła obejmuje dożywotnia gwarancja na wady fabryczne i 2 lata bezpłatnej naprawy na uszkodzenia wynikłe z winy użytkownika. 

Tym razem wybór padł na zupełnie nowy model w kolekcji – dedykowany do graveli DIRT-ON. Ten zestaw zapowiada się jako nowoczesny i mocno uniwersalny. Mamy tutaj wysokość karbonowego stożka 40 mm, co zapewnia już odczuwalne zyski aerodynamiczne. Jednocześnie nie podnosi jeszcze mocno masy, ani nie zabiera komfortu. Zresztą waga na poziomie 1390 - 1520 gramów (w zależności od konfiguracji) zapowiada naprawdę dobrą dynamikę. Najciekawiej prezentuje się jednak ich szerokość wewnętrzna 27 mm. Z jednej strony to już naprawdę szeroko, co przełoży się na dobre zachowanie szerokich opon w trudnym terenie i podniesioną stabilność w zakrętach, na trawersach, czy podczas hamowania. Z drugiej zaś nie jest o wartość przesadzona, która nienaturalnie rozbija i rozpłaszcza oponę. Ciekawy zestaw!

 

 

• Masa: od 1390 gramów
• Wysokość stożka: 40 mm
• Szerokość wewnętrzna obręczy: 27 mm
• Szerokość zewnętrzna obręczy: 35 mm
• Ranty typu hooked
• Pod dętkę lub system tubeless 
• Pasują do opony o szerokości od 35 mm do 60 mm
• Pod hamulce tarczowe / mocowanie tarcz Centerlock
• Liczba szprych: 24 / 24
• Limit wagowy: 120 kg
• Gwarancja: dożywotnia na wady fabryczne, 2 lata bezpłatnej naprawy na uszkodzenia
• Cena: od 4299 zł
• Zobacz też: Test: Evanlite Gravel Champion – szybkie koła na szutry!

 

Sprawdź na: evanlite.com 

 

 

Co na rynku?

W dalszej części artykułu prezentujemy przykładowe modele kół do graveli, które obrazują typy, o których pisaliśmy w artykule.