Odżywianie ma płeć?

Poradnik dietetyczny dotyczący różnic w sposobie odżywiania sportowego pomiędzy kobietami a mężczyznami

Dieta

Wydawałoby się, że generalne zasady żywienia w sporcie są podobne dla obu płci. Tymczasem nie od dzisiaj wiadomo, iż część produktów jest bardziej wskazana dla mężczyzn lub kobiet. Dlaczego tak się dzieje i na co najbardziej warto zwracać uwagę?

Jak bardzo się różnimy

Największe zmiany w naszym organizmie, dotyczące płciowości, zachodzą w okresie dojrzewania. Do tego momentu działanie układów młodego mężczyzny i kobiety są w dużym stopniu podobne. Zauważalne jest również szybsze dojrzewanie dziewcząt.

Po okresie dojrzewania w organizmach mężczyzn zaczyna zwiększać się poziom testosteronu. Jest to jeden z głównych hormonów odpowiadających za przewagę fizyczną mężczyzn nad kobietami. W skrócie, powoduje wzrost siły i masy mięśniowej oraz obniżony poziom tkanki tłuszczowej. Płeć męska charakteryzuje się również szybszą utylizacją kwasu mlekowego czy poziom maksymalnego pochłaniania tlenu (VO2 max).

W przypadku kobiet duże działanie w kwestii zdolności wysiłkowych mają estrogeny. Żeńskie hormony, złożone z estradiolu, estronu i estriolu, nie tylko kształtują płciowość kobiety. Mają również wpływ m.in. na zwiększony poziom tkanki tłuszczowej. Naukowcy z Uniwersytetu  Nowej Walii Południowej stwierdzili po wynikach badań, że "kobiety mają średnio o 6-11 punktów procentowych tłuszczu więcej niż mężczyźni. Badania dowiodły również, że kobiecy metabolizm spala mniej energii po posiłku, co skutkuje zwiększonym odkładaniem tkanki tłuszczowej. Jedną z przyczyn może być zdolność kobiet do rodzenia dzieci - zwiększony poziom tłuszczu zabezpiecza płód energetycznie".

Dieta
 

 

Nie oszukamy więc organizmu - kobieta i mężczyzna na podobnym poziomie wytrenowania i zbliżonym sposobie odżywiania się będą mieli inny poziom tkanki tłuszczowej, np. 16% (kobieta) i 8% (mężczyzna). Nie oznacza to jednak, że Panie są z góry skazane na domowe pielesze i porzucenie aktywności - wręcz przeciwnie.

Badania

Różnice metaboliczne i te wynikające z płciowości wymagają odmiennego sposobu odżywiania. Najprostszym sposobem na poznanie potrzeb własnego organizmu jest zrobienie odpowiednich badań.

Do podstawowych należą pełna morfologia krwi wraz z tzw. kompletnym panelem metabolicznym. W skład tego drugiego wchodzą badania poziomu: glukozy, azotu mocznikowego we krwi, kreatyniny, współczynnik filtracji kłębuszkowej (eGFR), sodu, potasu, chlorku, dwutlenku węgla, wapnia, protein, albumin, globulin, bilirubiny, fosfatazy zasadowej (AP) oraz prób wątrobowych (AST, ALT).  Komletny panel metaboliczny umożliwia wykrycia szeregu nieprawidłowości oraz określenie stanu organizmu. Wykrywa m.in. anemię, leukemię czy zakażenia i infekcje.

Badania te pozwalają wstępnie rozpoznać ogólny stan zdrowia oraz dać wiedzę potrzebną do wprowadzenia zmian dietetycznych. Skonsultowane z dietetykiem wyniki testu pozwolą na oszacowanie bilansu energetycznego, ustalenie poziomu nawodnienia, wielkości składników odżywczych w diecie czy konieczności suplementacji.

Oprócz szczegółowych badań istnieje jednak kilka podstawowych zmiennych dietetycznych, którymi można się sugerować dobierając dietę dla trenującej kobiety i mężczyzny.

(czytaj dalej)

Podobne artykuły