bikeWorld.pl | bikeKatalog.pl | Forum


Pobieram dane...

Marek Galiński

 Diabeł - ikona polskiego MTB. Od kilkunastu lat nie wypada z czołówki. Ścigał się na IO w Atlancie i od tej pory reprezentował Polskę na każdych Igrzyskach. więcej
Tour de France (506) Giro d Italia (475) Doping (353) Alberto Contador (300) Vuelta a Espana (296) Tour de Pologne (242) Lance Armstrong (214) UCI (154) Marek Konwa (145) Mark Cavendish (141) Mistrzostwa Świata (140) Alejandro Valverde (133) Astana (119) Puchar Świata (115) Sylwester Szmyd (109) Fabian Cancellara (106) Maja Włoszczowska (100) Skandia (97) Cadel Evans (97) Andrzej Kaiser (93) Tom Boonen (93) Sven Nys (86) Puchar Åšwiata (81) Trening (80) Mariusz Gil (79) Anna Szafraniec (74) Mazovia (74) Marek Galiński (73) Bike Maraton (71) Tour Down Under (69) JBG2 MTB Team (67) Andy Schleck (63) Mistrzostwa Polski (63) Mistrzostwa Åšwiata (62) Puchar Polski (62) Beskidy (62) Thor Hushovd (60) Shimano (59) Zdenek Stybar (58) Bradley Wiggins (57) Mistrzostwa Europy (57) Philippe Gilbert (57) Cape Epic (54) Ivan Basso (54) Aleksandra Dawidowicz (54) Paryż Nicea (53) Alessandro Petacchi (53) Danilo Di Luca (53) Marek Rutkiewicz (53) Tirreno Adriatico (53) Niels Albert (53) Carlos Sastre (52) CCC Polkowice (52) CCC Polsat (52) Levi Leipheimer (51) Paula Gorycka (50) Dieta (50) Maja WÅ‚oszczowska (50) CERA (50) Saxo Bank (49) Denis Menchov (49) Andre Greipel (48) Alexandre Vinokourov (48) Joaquin Rodriguez (48) Maciej Bodnar (48) UCI Pro Tour (47) Michele Scarponi (45) Christoph Sauser (44) AFLD (43) Vincenzo Nibali (43) Olimpiada (42) Dauphine Libere (42) Quick Step (42) Marcin Sapa (41) Marek Cichosz (41) Grand Prix MTB (41) Robert Banach (40) Frank Schleck (40) Damiano Cunego (40) SRAM (39) Trans Alp (39) Bogdan Czarnota (39) Tomasz Jaroński (39) Liquigas (39) Milan Sanremo (39) Stefan Schumacher (39) Paweł Szczepaniak (38) Riccardo Ricco (38) Paryż - Roubaix (37) MTB Marathon (37) Bartosz Banach (37) Marek GaliÅ„ski (37) Lars Boom (36) Operacion Puerto (36) Chris Hoy (36) Alessandro Ballan (35) Team Sky (35) Rafał Ratajczyk (34) Pro Liga (34) Tour de Suisse (34) Ronde van Vlaanderen (34) Julien Absalon (33) MTB Challenge (33) Team RadioShack (33) CONI (32) Team Columbia (32) Kross (32) Lampre (32) CAS (32) Tyler Farrar (32) Piotr Brzózka (31) Davide Rebellin (31) Kevin Pauwels (31) Eska Fujifilm (31) Kacper Szczepaniak (30) Bart Brentjens  (30) Oscar Freire (30) Bernhard Kohl (29) Wojciech Halejak (29) Thomas Voeckler (29) Rabobank (28) Cannondale (28) Odzież (28) Targi (28) MTB Trophy (28) Superprestige (28) Bartosz Janowski (28) Maciej Paterski (28) Paolo Bettini (28) Powerade (28) Koła (28) Crocodile Trophy (27) UCI Pro Continental (27) Samuel Sanchez (27) Opony (27) Omega Pharma Lotto (27) Tour of California (27) Peter Sagan (27) Sylvain Chavanel (27) Andreas Kloeden (26) Franco Pellizotti (26) Specialized (26) Eurobike (26) DH (26) Robbie McEwen (26) Johan Bruyneel (26) Bartosz Huzarski (25) MaÅ‚gorzata Wojtyra (25) Tour de Romandie (25) Kornel Osicki (25) Gazet Van Antwerpen (24) Ezequiel Mosquera (24) Trek (24) Pat McQuaid (24) Kask (24) Tony Martin (24) Edvald Boasson Hagen (24) Katusha (24) Zima (24) Andrzej Piątek (23) Liege – Bastogne – Liege (23) Adrian Brzózka (23) Urs Huber (23) Giant (23) Piotr Brzózka (23) Luis Leon Sanchez (23) Przemysław Niemiec (23) Filippo Pozzato (23) Daniele Bennati (22) ITT (22) Karl Platt (22) PZKol (21) Matthew Goss (21) WADA (21) Mróz Active Jet (21) Roman Kreuziger (21) Kamil Kuczyński (21) Stefano Garzelli (21) Jens Voigt (21) Marianne Vos (21) PrzemysÅ‚aw Niemiec (20) Halls Team (20) Cyklokrpaty.pl (20) Allan Davis (20) EPO (20) Renata Dąbrowska (20) RafaÄ™ Ratajczyk (20) Cervelo Test Team (20) Odżywianie (20) RFEC (20) Sunshine Cup (20) MichaÅ‚ GoÅ‚aÅ› (19) Mavic (19) Scott (19) Author (19) Polandbike (19) bikeWorld.pl (19) Łukasz Bujko (19) Adrian Brzózka (19) Łukasz Kwiatkowski (19)
Lista wszystkich tagów
Rama na wagę złota
bikeKatalog.pl
13-03-2008, Czwartek		 Komentarzy: 5
Tagi: 

Jak Å›wiat Å›wiatem, a rower rowerem, sprzÄ™t na dwóch kóÅ‚kach musiaÅ‚ i musi posiadać ramÄ™. Jednak już odpowiedż odnoÅ›nie materiaÅ‚u, z którego powinna być ona wykonana, różniÅ‚a siÄ™ w zależnoÅ›ci od epoki.

Dziś najmodniejszy jest karbon, ale czy słusznie?

Historycznie rzecz biorÄ…c najstarszym materiaÅ‚em, z którego wykonano ramÄ™ roweru, byÅ‚o drewno, z racji jednak na zagrożenie w postaci korników, jak też niespecjalnie korzystne wÅ‚asnoÅ›ci mechaniczne w poÅ‚Ä…czeniu z wysokÄ… masÄ…, bardzo szybko zrezygnowano z niego na rzecz stali. Jej niech wiÄ™c przypadnie pierszeÅ„stwo, nie przypadkiem używana jest po dziÅ› dzieÅ„.

Stal


Stal z wielu wzglÄ™dów nadaja siÄ™ idealnie do produkcji rowerowych ram. Jest tania, rury sÄ… proste w produkcji, a byle spawacz potrafi je poÅ‚Ä…czyć, by uzyskać szkielet, do którego można przykrÄ™cić koÅ‚a. Da siÄ™ to zauważyć odwiedzajÄ…c promocjÄ™ w najbliższym supermarkecie, gdzie ciÄ…gle najtaÅ„szy rower bÄ™dzie zapewne stalowy. A że przy okazji niemiÅ‚osiernie ciężki, to już zupeÅ‚nie inna sprawa. OczywiÅ›cie przyczyna tkwi w materiale. NajtaÅ„sza stal nosi oznaczenie hi-ten (o ile w ogóle jÄ… nosi i ktoÅ› zwracaÅ‚ uwagÄ™ na jej skÅ‚ad), co oznacza po prostu tyle, że jest to stal konstrukcyjna o podwyższonej zawartoÅ›ci wÄ™gla, co ma poprawić jej wytrzymaÅ‚ość. Potrafi być mocna, ale jeÅ›li chcemy by sprzÄ™t byÅ‚ lekki i również wytrzymaÅ‚y, warto poszukać oznaczenia Cr-Mo, które doprowadzi nas do stopu żelaza (stali) z dodatkiem chromu i molibdenu. Każda z firm produkujÄ…cych rury stalowe stosuje różne oznaczenia, których znaczenie dostÄ™pne jest tylko dla wtajemniczonych. Obok wspomnianych pierwiastków w stopach znaleźć możemy mi.in. mangan, wanad, czy niob. Wyższa szkoÅ‚a jazdy to cieniowanie rur, czyli nadawanie im różnych gruboÅ›ci Å›cianek, w zależnoÅ›ci od tego, w jakim miejscu wystÄ™pujÄ… obciążenia. Najpopularniejsze cieniowane to tzw. podwójne (double butted, DB), gdzie Å›cianki sÄ… grubsze na koÅ„cach, w miejscach poÅ‚Ä…czeÅ„ z innymi rurami. JeÅ›li doÅ‚ożymy do tego jeszcze różne ksztaÅ‚ty rur jasne jest, że ze stali wyczarować można niemal wszystko. Niestety nadal bÄ™dzie to rama cięższa niż karbonowa, choć niekoniecznie ciężka. JeÅ›li rama stalowa ma być lekka, musi być wykonana z bardzo dobrego materiaÅ‚u, a to oznacza, że bÄ™dzie on drogi. Tu też okazuje siÄ™, że bardzo dobre rury majÄ… bardzo wysokie wymagania co do technik ich Å‚Ä…czenia, np. lutowanie zamiast spawania. Dlatego też supernowoczesna rama stalowa bÄ™dzie bardzo droga. Co wiÄ™c pozostaje miÅ‚oÅ›nikom tego materiaÅ‚u? Czytanie oznaczeÅ„ i szukanie kultowych nalepek Columbusa Thron czy Ultrafoco, albo Reynoldsa 853. Warto, by byÅ‚by to sprzÄ™t w miarÄ™ nowy i w dobrym stanie, bowiem stal niestety rdzewieje. Niestety stalowe rury nierdzewne, jakie jeszcze kilka lat temu oferowaÅ‚ np. Mannesmann, to już przeszÅ‚ość. Za to jeÅ›li uda siÄ™ kupić dobrÄ… ramÄ™ ze stali, bÄ™dzie można sprawdzić, zzy naprawdÄ™ jest bardziej komfortowa od tych z aluminium czy karbonu. Tu rzecz jest dyskusyjna, szczególnie w dobie powszechnego stosowania amortyzacji. Za to na pewno stal siÄ™ doskonale nadaje do budowy mocnych ram do skoków, gdzie masa nie odgrywa niemal żadnej roli. Tu możemy mówić o jej prawdziwym renesansie.

Aluminium

W pierwszej poÅ‚owie lat 90-tych ramy alumniowe byÅ‚y najnowszym cudem techniki i pÅ‚acono za nie tysiÄ…ce zÅ‚otych, po zaledwie 15 latach znajdziemy je nawet w naprawdÄ™ tanim sprzÄ™cie. Pozostaje mieć nadziejÄ™, że podobna historia wydarzy siÄ™ w przypadku kompozytów. Aluminium dziÅ› zdominowaÅ‚o rynek ram rowerowych i nie staÅ‚o siÄ™ tak bez przyczyny. Nawet jeÅ›li z karbonu da siÄ™ zbudować ramÄ™ lżejszÄ…, to i tak, ze wzglÄ™du na nakÅ‚ad pracy, bÄ™dzie ona zawsze o wiele droższa. A aluminium to metal, który spawany jest podobnie jak stal. OczywiÅ›cie wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci materiaÅ‚u sÄ… inne, ale już to samo w sobie oznacza, że da siÄ™ produkować ramy tanio i masowo. PoczÄ…tki jednak nie byÅ‚y Å‚atwe. Aluminium jest wprawdzie trzykrotnie lżejsze niż stal, ale rury o identycznej Å›rednicy jak stalowe majÄ… o wiele mniejszÄ… sztywność. Pierwsze ramy aluminiowe, jakie zaprezentowaÅ‚ Kettler, byÅ‚y maÅ‚o sztywne (Å‚agodnie mówiÄ…c), bo rury miaÅ‚y maÅ‚e przekroje. O tym, że może być inaczej, ludzkość przekonaÅ‚a siÄ™ dopiero wtedy, gdy zobaczyÅ‚ Kleina i Cannondale, z rurami aluminiowymi o podwyższonej Å›rednicy (oversize). Cienkie Å›cianki, duża Å›rednica rur, dopracowane stopy - postÄ™pu już nie można byÅ‚o powstrzymać. Najlżejsze dziÅ› stopy aluminium - bo materiaÅ‚ sam sobie jest miÄ™kki i konieczne jest stosowanei domieszek - pozwalajÄ… zbudować ramy niewiele cięższe niż 1 kilogram. Niestety, te ekstremalnie odchudzane majÄ… tak cienkie Å›cianki, że można je niekiedy wgiąć palcem, a już na pewno od uderzenia kamieniem. Rekordy dla ram metalowych bite sÄ… dziÅ› za sprawÄ… materiaÅ‚u nazwanego Scandium, jest to nic innego jak stop aluminium z domieszkÄ… pierwiastka skand. Jednak najczęściej spotykane oznaczenia aluminium majÄ… postać numerycznÄ… typu 6061 czy 7075. Popularne oznaczenia stopu odnoszÄ… siÄ™ do wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci materiaÅ‚u i rodzaju skÅ‚adników w stopie, im wyższe, tym aluminium bardziej wytrzymaÅ‚e, ale i trudniejsze do spawania. Każda seria stopów zawiera inne domieszki, np. 3000 oznacza domieszkÄ™ manganu, a 7000 domieszki cynku, magnezu i miedzi. Kolejne liczby po pierwszej odnoszÄ…cej siÄ™ do serii, to wÅ‚aÅ›nie oznaczenie domieszek w stopie. Spawanie części stopów wywoÅ‚uje konieczność usuwania naprężeÅ„ powstaÅ‚ych w tym czasie, stÄ…d dodatkowe oznaczenia typu T4 czy T6 (oznaczajÄ… rodzaj procesu wyżarzania, czyli ulepszania termicznego). Niestety ramy alumniowe sÄ… w razie uszkodzenia dość trudne w naprawie.

 

Tytan


Po aluminium trafiamy w krainÄ™ tytanu, materiaÅ‚u, który nieomal staÅ‚ siÄ™ ofiarÄ… aluminium. W dobie dominacji stali to tytan miaÅ‚ to coÅ›, co Å›wiadczyÅ‚o o ekskluzywnoÅ›ci i pozwalaÅ‚o skonstruować lekkÄ… ramÄ™. W dodatku odpornÄ… w 100% na warunki atmosferyczne, bo tytan po prostu taki jest (w kontakcie z tlenem pokrywa siÄ™ dodatkowÄ… warstwÄ… ochronnÄ… tlenku), że nie trzeba go nawet malować. Jako materiaÅ‚ do produkcji ram odkryto tytan już w latach 70-tych, szybko okazaÅ‚o siÄ™, że najlepiej bÄ™dzie zastosować stop z dodatkiem aluminium i wanadu, znany jako Ti3Al2,5V. Tytan jest lżejszy niż stal, ale trudny w obróbce ze wzglÄ™dy na reaktywność z tlenem - spawać trzeba go w osÅ‚onie gazów obojÄ™tnych, co bardzo podnosi koszty produkcji. Plastyczność materiaÅ‚u w poÅ‚Ä…czeniu z bardzo dużą wytrzymaÅ‚oÅ›ciÄ… mechanicznÄ… i twardoÅ›ciÄ… sprawia, że do obróbki również trzeba stosować bardzo drogie, specjalistyczne narzÄ™dzia. Jakby tego byÅ‚o maÅ‚o elastyczność materiaÅ‚u sprawia, że ram po spawaniu nie da siÄ™ skorygować, jeÅ›li sÄ… po prostu krzywe. SÄ… lekkie, komfortowe i wieczne. Astronomiczna cena dodaju mu tylko ekskluzywnoÅ›ci. Ramy z aluminium i kompozytów sÄ… lżejsze, ale przecież tak „pospolite”. Ludzie ciÄ…gle kupujÄ… tytan, bo jest w tych ramach magia.

Magnez i inne


Magnez przeżywaÅ‚ swoje zÅ‚ote lata, gdy na warsztat wzięła go tajwaÅ„ska Merida, która ze stopu tego materiaÅ‚u produkowaÅ‚a ramy. DziÅ› seryjnie wytwarza je tylko Pinarello, rezerwujÄ…c dla swojego kultowego modelu Dogma FPX. Magnez teoretycznie idealnie nadawaÅ‚by siÄ™ do produkcji ram, jest bowiem o 30% lżejszy od aluminium, gdyby nie drobny szczegóÅ‚. Otóż jest ekstremalnie reaktywny z tlenem, co wymusza pokrywanie specjalnymi warstwami chroniÄ…cymi go przed powietrzem atmosferycznym, ale i utrudnia samo spawanie. Szkoda. PoÅ‚Ä…czenie wspomnianych czynników sprawia, że produkcja ram z magnezu przestaÅ‚a siÄ™ po prostu opÅ‚acać. Karbon magnez dobiÅ‚, jest lżejszy i Å‚atwiejszy w obróbce.

Więcej o karbonie i szerzej kompozytach w kolejnym odcinku naszego poradnika.

Foto: Cannondale (www.grupapgr.pl), Pinarello (www.pinarello.com/), Merlin (www.merlinbikes.com), arch. bikeWorld.pl
Dodaj do delicji Wykop to
Zobacz także...Poradnik: Ogólnie o rowerach 07.01
Specjalnie dla Pań (1) 24.05
Strefa kontaktu (4) 17.05
Hamulce zamiast kotwicy (5) 10.05
Koło kołu nierówne (3)
KomentarzeKomentarze komentarzy 5
"Niestety stalowe rury nierdzewne...to już przeszłość." Jest rok 2012 i można śmiało nie zgodzić się z tym zdaniem. Dowód: Fondriest SF1 z rur Columbus XCR. dodany przez: stepford dnia 21-04-2012 z IP: 77.89.94.194
korniki "zagrożenie w postaci korników" - raczej stwierdzenie nietrafne:) kornik żeruje na drzewach żywych szkody w drewnie martwym mogą wyrządzić szkodniki wtórne np. : spuszczel pospolity czy też kołatek dodany przez: Bukol dnia 30-11-2010 z IP: 77.254.214.42
Pęknięcia zmęczeniowe Materiał ma drugorzędne znaczenie, po 1 sezonie pękają ramy źle skonstruowane lub wadliwie wykonane. Przykładem są samoloty. W latach 40 były wykonywane ze stopów aluminium, które parę lat temu jako superhiper nowoczesne :) zaczęto stosować w przemyśle rowerowym. Wiele z nich lata do dziś i jakoś nic nie pęka. *br**br*Natomiast porównując odporność zmęczeniową materiałów, można je uszeregowac:*br*1) laminat epoksydowo-węglowy*br*2) stal niestopowa*br*3)stal wysokostopowa (wysokie modele ram stalowych)*br*4)tytan*br*5)aluminium*br*6)magnez*br**br*Oprócz materiału decydujące znaczenie ma sposób obróbki, przede wszystkim spoiny. Starannie wykonana i oszlifowana spoina na ramie aluminiowej ma ok. 2 - 3 krotnie wyższą wytrzymałość, niż smarki na ramie za 2 stówy. *br**br* dodany przez: CM dnia 13-03-2008 z IP: 213.158.196.105
pękanie ram aluminiowych Autor artykułu nic nie wspomniał na temat żywotności ram aluminiowych. Szczególnie te potrójnie cieniowane, potrafią pękać po jednym sezonie. Sam posiadam rower z ramą podwójnie cieniowaną, ale nie mam pojęcia ile wytrzyma. Jak to jest z tymi ramami aluminiowymi - pękają, czy nie? Co sądzicie, może lepiej w przyszłości zainwestować w karbonową? dodany przez: pablo dnia 13-03-2008 z IP: 77.252.144.18
Własności aluminium „Popularne oznaczenia stopu odnoszą się do właściwości materiału i rodzaju składników w stopie, im wyższe, tym aluminium bardziej wytrzymałe, ale i trudniejsze do spawania”*br**br*Rzeczywiście, takie informacje pojawiają się w polskich katalogach rowerowych, ale są one kompletnie nieprawdziwe. W rzeczywistości oznaczenia wg ISO dotyczą składu (przykłady: 6061 – AlMgSiCu, 6262 – AlMgSiPbBi, 7005 – AlZnMgMn) i nie mówią jeszcze nic o wytrzymałości. Przykłady: 2014 w stanie T4 osiąga wytrzymałość 460 Mpa, a 7020 T6 zaledwie 350. *br* dodany przez: CM dnia 13-03-2008 z IP: 213.158.196.107
 

Patronat medialny - IMPREZY
lang
Patronat medialny - DRUŻYNY

© bikeWorld.pl 2011 Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie oraz rozpowszechnianie materiałów zawartych na niniejszej stronie jest zabronione!