bikeWorld.pl | bikeKatalog.pl | Forum


Pobieram dane...

Aleksandra Dawidowicz

 W sezonie 2009 Ola dokonała rzeczy niebywałej – wywalczyła Mistrzostwo Świata i Puchar Świata U-23 jednym sezonie. W tym roku ściga się już w elicie... więcej
Tour de France (506) Giro d Italia (490) Doping (353) Alberto Contador (300) Vuelta a Espana (296) Tour de Pologne (242) Lance Armstrong (214) UCI (154) Marek Konwa (146) Mark Cavendish (143) Mistrzostwa Świata (140) Alejandro Valverde (133) Astana (119) Puchar Świata (115) Sylwester Szmyd (109) Fabian Cancellara (106) Maja Włoszczowska (100) Skandia (97) Cadel Evans (97) Andrzej Kaiser (93) Tom Boonen (93) Sven Nys (86) Puchar Świata (84) Trening (80) Mariusz Gil (79) Anna Szafraniec (74) Mazovia (74) Marek Galiński (73) Bike Maraton (71) Tour Down Under (69) JBG2 MTB Team (67) Andy Schleck (63) Mistrzostwa Polski (63) Mistrzostwa Świata (62) Puchar Polski (62) Beskidy (62) Thor Hushovd (60) Shimano (59) Zdenek Stybar (58) Bradley Wiggins (57) Mistrzostwa Europy (57) Philippe Gilbert (57) Ivan Basso (55) Cape Epic (54) Aleksandra Dawidowicz (54) Paryż Nicea (53) Alessandro Petacchi (53) Danilo Di Luca (53) Marek Rutkiewicz (53) Tirreno Adriatico (53) Niels Albert (53) Carlos Sastre (52) CCC Polkowice (52) Joaquin Rodriguez (52) CCC Polsat (52) Paula Gorycka (51) Levi Leipheimer (51) Dieta (50) Maja Włoszczowska (50) CERA (50) Saxo Bank (49) Denis Menchov (49) Andre Greipel (48) Alexandre Vinokourov (48) Maciej Bodnar (48) UCI Pro Tour (47) Michele Scarponi (46) Christoph Sauser (44) AFLD (43) Vincenzo Nibali (43) Olimpiada (42) Dauphine Libere (42) Frank Schleck (42) Quick Step (42) Marcin Sapa (41) Marek Cichosz (41) Grand Prix MTB (41) Robert Banach (40) Bogdan Czarnota (40) Damiano Cunego (40) SRAM (39) Trans Alp (39) Tomasz Jaroński (39) Liquigas (39) Milan Sanremo (39) Stefan Schumacher (39) Paweł Szczepaniak (38) Riccardo Ricco (38) Marek Galiński (38) Paryż - Roubaix (37) MTB Marathon (37) Bartosz Banach (37) Lars Boom (36) Operacion Puerto (36) Chris Hoy (36) Alessandro Ballan (35) Team Sky (35) Rafał Ratajczyk (34) Pro Liga (34) Julien Absalon (34) Tour de Suisse (34) Ronde van Vlaanderen (34) Kross (33) MTB Challenge (33) Team RadioShack (33) CONI (32) Team Columbia (32) Lampre (32) CAS (32) Tyler Farrar (32) Piotr Brzózka (31) Davide Rebellin (31) Kevin Pauwels (31) Eska Fujifilm (31) Kacper Szczepaniak (30) Bart Brentjens  (30) Oscar Freire (30) Bernhard Kohl (29) Wojciech Halejak (29) Thomas Voeckler (29) Rabobank (28) Cannondale (28) Odzież (28) Targi (28) MTB Trophy (28) Superprestige (28) Bartosz Janowski (28) Maciej Paterski (28) Paolo Bettini (28) Powerade (28) Koła (28) Crocodile Trophy (27) UCI Pro Continental (27) Samuel Sanchez (27) Opony (27) Omega Pharma Lotto (27) Tour of California (27) Peter Sagan (27) Sylvain Chavanel (27) Andreas Kloeden (26) Franco Pellizotti (26) Specialized (26) Eurobike (26) DH (26) Robbie McEwen (26) Johan Bruyneel (26) Bartosz Huzarski (25) Małgorzata Wojtyra (25) Tour de Romandie (25) Kornel Osicki (25) Gazet Van Antwerpen (24) Ezequiel Mosquera (24) Trek (24) Pat McQuaid (24) Kask (24) Tony Martin (24) Edvald Boasson Hagen (24) Katusha (24) Zima (24) Andrzej Piątek (23) Liege – Bastogne – Liege (23) Adrian Brzózka (23) Urs Huber (23) Giant (23) Piotr Brzózka (23) Luis Leon Sanchez (23) Przemysław Niemiec (23) Filippo Pozzato (23) Daniele Bennati (22) ITT (22) Karl Platt (22) PZKol (21) Matthew Goss (21) WADA (21) Mróz Active Jet (21) Roman Kreuziger (21) Kamil Kuczyński (21) Stefano Garzelli (21) Jens Voigt (21) Marianne Vos (21) Przemysław Niemiec (20) Michał Gołaś (20) Halls Team (20) Cyklokrpaty.pl (20) Allan Davis (20) EPO (20) Polandbike (20) Renata Dąbrowska (20) Rafaę Ratajczyk (20) Cervelo Test Team (20) Odżywianie (20) RFEC (20) Sunshine Cup (20) Kellys (20) Mavic (19) Scott (19) Author (19) bikeWorld.pl (19) Łukasz Bujko (19) Adrian Brzózka (19)
Lista wszystkich tagów
Rama na wagę złota
bikeKatalog.pl
13-03-2008, Czwartek		 Komentarzy: 5
Tagi: 

Jak świat światem, a rower rowerem, sprzęt na dwóch kółkach musiał i musi posiadać ramę. Jednak już odpowiedż odnośnie materiału, z którego powinna być ona wykonana, różniła się w zależności od epoki.

Dziś najmodniejszy jest karbon, ale czy słusznie?

Historycznie rzecz biorąc najstarszym materiałem, z którego wykonano ramę roweru, było drewno, z racji jednak na zagrożenie w postaci korników, jak też niespecjalnie korzystne własności mechaniczne w połączeniu z wysoką masą, bardzo szybko zrezygnowano z niego na rzecz stali. Jej niech więc przypadnie pierszeństwo, nie przypadkiem używana jest po dziś dzień.

Stal


Stal z wielu względów nadaja się idealnie do produkcji rowerowych ram. Jest tania, rury są proste w produkcji, a byle spawacz potrafi je połączyć, by uzyskać szkielet, do którego można przykręcić koła. Da się to zauważyć odwiedzając promocję w najbliższym supermarkecie, gdzie ciągle najtańszy rower będzie zapewne stalowy. A że przy okazji niemiłosiernie ciężki, to już zupełnie inna sprawa. Oczywiście przyczyna tkwi w materiale. Najtańsza stal nosi oznaczenie hi-ten (o ile w ogóle ją nosi i ktoś zwracał uwagę na jej skład), co oznacza po prostu tyle, że jest to stal konstrukcyjna o podwyższonej zawartości węgla, co ma poprawić jej wytrzymałość. Potrafi być mocna, ale jeśli chcemy by sprzęt był lekki i również wytrzymały, warto poszukać oznaczenia Cr-Mo, które doprowadzi nas do stopu żelaza (stali) z dodatkiem chromu i molibdenu. Każda z firm produkujących rury stalowe stosuje różne oznaczenia, których znaczenie dostępne jest tylko dla wtajemniczonych. Obok wspomnianych pierwiastków w stopach znaleźć możemy mi.in. mangan, wanad, czy niob. Wyższa szkoła jazdy to cieniowanie rur, czyli nadawanie im różnych grubości ścianek, w zależności od tego, w jakim miejscu występują obciążenia. Najpopularniejsze cieniowane to tzw. podwójne (double butted, DB), gdzie ścianki są grubsze na końcach, w miejscach połączeń z innymi rurami. Jeśli dołożymy do tego jeszcze różne kształty rur jasne jest, że ze stali wyczarować można niemal wszystko. Niestety nadal będzie to rama cięższa niż karbonowa, choć niekoniecznie ciężka. Jeśli rama stalowa ma być lekka, musi być wykonana z bardzo dobrego materiału, a to oznacza, że będzie on drogi. Tu też okazuje się, że bardzo dobre rury mają bardzo wysokie wymagania co do technik ich łączenia, np. lutowanie zamiast spawania. Dlatego też supernowoczesna rama stalowa będzie bardzo droga. Co więc pozostaje miłośnikom tego materiału? Czytanie oznaczeń i szukanie kultowych nalepek Columbusa Thron czy Ultrafoco, albo Reynoldsa 853. Warto, by byłby to sprzęt w miarę nowy i w dobrym stanie, bowiem stal niestety rdzewieje. Niestety stalowe rury nierdzewne, jakie jeszcze kilka lat temu oferował np. Mannesmann, to już przeszłość. Za to jeśli uda się kupić dobrą ramę ze stali, będzie można sprawdzić, zzy naprawdę jest bardziej komfortowa od tych z aluminium czy karbonu. Tu rzecz jest dyskusyjna, szczególnie w dobie powszechnego stosowania amortyzacji. Za to na pewno stal się doskonale nadaje do budowy mocnych ram do skoków, gdzie masa nie odgrywa niemal żadnej roli. Tu możemy mówić o jej prawdziwym renesansie.

Aluminium

W pierwszej połowie lat 90-tych ramy alumniowe były najnowszym cudem techniki i płacono za nie tysiące złotych, po zaledwie 15 latach znajdziemy je nawet w naprawdę tanim sprzęcie. Pozostaje mieć nadzieję, że podobna historia wydarzy się w przypadku kompozytów. Aluminium dziś zdominowało rynek ram rowerowych i nie stało się tak bez przyczyny. Nawet jeśli z karbonu da się zbudować ramę lżejszą, to i tak, ze względu na nakład pracy, będzie ona zawsze o wiele droższa. A aluminium to metal, który spawany jest podobnie jak stal. Oczywiście właściwości materiału są inne, ale już to samo w sobie oznacza, że da się produkować ramy tanio i masowo. Początki jednak nie były łatwe. Aluminium jest wprawdzie trzykrotnie lżejsze niż stal, ale rury o identycznej średnicy jak stalowe mają o wiele mniejszą sztywność. Pierwsze ramy aluminiowe, jakie zaprezentował Kettler, były mało sztywne (łagodnie mówiąc), bo rury miały małe przekroje. O tym, że może być inaczej, ludzkość przekonała się dopiero wtedy, gdy zobaczył Kleina i Cannondale, z rurami aluminiowymi o podwyższonej średnicy (oversize). Cienkie ścianki, duża średnica rur, dopracowane stopy - postępu już nie można było powstrzymać. Najlżejsze dziś stopy aluminium - bo materiał sam sobie jest miękki i konieczne jest stosowanei domieszek - pozwalają zbudować ramy niewiele cięższe niż 1 kilogram. Niestety, te ekstremalnie odchudzane mają tak cienkie ścianki, że można je niekiedy wgiąć palcem, a już na pewno od uderzenia kamieniem. Rekordy dla ram metalowych bite są dziś za sprawą materiału nazwanego Scandium, jest to nic innego jak stop aluminium z domieszką pierwiastka skand. Jednak najczęściej spotykane oznaczenia aluminium mają postać numeryczną typu 6061 czy 7075. Popularne oznaczenia stopu odnoszą się do właściwości materiału i rodzaju składników w stopie, im wyższe, tym aluminium bardziej wytrzymałe, ale i trudniejsze do spawania. Każda seria stopów zawiera inne domieszki, np. 3000 oznacza domieszkę manganu, a 7000 domieszki cynku, magnezu i miedzi. Kolejne liczby po pierwszej odnoszącej się do serii, to właśnie oznaczenie domieszek w stopie. Spawanie części stopów wywołuje konieczność usuwania naprężeń powstałych w tym czasie, stąd dodatkowe oznaczenia typu T4 czy T6 (oznaczają rodzaj procesu wyżarzania, czyli ulepszania termicznego). Niestety ramy alumniowe są w razie uszkodzenia dość trudne w naprawie.

 

Tytan


Po aluminium trafiamy w krainę tytanu, materiału, który nieomal stał się ofiarą aluminium. W dobie dominacji stali to tytan miał to coś, co świadczyło o ekskluzywności i pozwalało skonstruować lekką ramę. W dodatku odporną w 100% na warunki atmosferyczne, bo tytan po prostu taki jest (w kontakcie z tlenem pokrywa się dodatkową warstwą ochronną tlenku), że nie trzeba go nawet malować. Jako materiał do produkcji ram odkryto tytan już w latach 70-tych, szybko okazało się, że najlepiej będzie zastosować stop z dodatkiem aluminium i wanadu, znany jako Ti3Al2,5V. Tytan jest lżejszy niż stal, ale trudny w obróbce ze względy na reaktywność z tlenem - spawać trzeba go w osłonie gazów obojętnych, co bardzo podnosi koszty produkcji. Plastyczność materiału w połączeniu z bardzo dużą wytrzymałością mechaniczną i twardością sprawia, że do obróbki również trzeba stosować bardzo drogie, specjalistyczne narzędzia. Jakby tego było mało elastyczność materiału sprawia, że ram po spawaniu nie da się skorygować, jeśli są po prostu krzywe. Są lekkie, komfortowe i wieczne. Astronomiczna cena dodaju mu tylko ekskluzywności. Ramy z aluminium i kompozytów są lżejsze, ale przecież tak „pospolite”. Ludzie ciągle kupują tytan, bo jest w tych ramach magia.

Magnez i inne


Magnez przeżywał swoje złote lata, gdy na warsztat wzięła go tajwańska Merida, która ze stopu tego materiału produkowała ramy. Dziś seryjnie wytwarza je tylko Pinarello, rezerwując dla swojego kultowego modelu Dogma FPX. Magnez teoretycznie idealnie nadawałby się do produkcji ram, jest bowiem o 30% lżejszy od aluminium, gdyby nie drobny szczegół. Otóż jest ekstremalnie reaktywny z tlenem, co wymusza pokrywanie specjalnymi warstwami chroniącymi go przed powietrzem atmosferycznym, ale i utrudnia samo spawanie. Szkoda. Połączenie wspomnianych czynników sprawia, że produkcja ram z magnezu przestała się po prostu opłacać. Karbon magnez dobił, jest lżejszy i łatwiejszy w obróbce.

Więcej o karbonie i szerzej kompozytach w kolejnym odcinku naszego poradnika.

Foto: Cannondale (www.grupapgr.pl), Pinarello (www.pinarello.com/), Merlin (www.merlinbikes.com), arch. bikeWorld.pl
Dodaj do delicji Wykop to
Zobacz także...Poradnik: Ogólnie o rowerach 07.01
Specjalnie dla Pań (1) 24.05
Strefa kontaktu (4) 17.05
Hamulce zamiast kotwicy (5) 10.05
Koło kołu nierówne (3)
KomentarzeKomentarze komentarzy 5
"Niestety stalowe rury nierdzewne...to już przeszłość." Jest rok 2012 i można śmiało nie zgodzić się z tym zdaniem. Dowód: Fondriest SF1 z rur Columbus XCR. dodany przez: stepford dnia 21-04-2012 z IP: 77.89.94.194
korniki "zagrożenie w postaci korników" - raczej stwierdzenie nietrafne:) kornik żeruje na drzewach żywych szkody w drewnie martwym mogą wyrządzić szkodniki wtórne np. : spuszczel pospolity czy też kołatek dodany przez: Bukol dnia 30-11-2010 z IP: 77.254.214.42
Pęknięcia zmęczeniowe Materiał ma drugorzędne znaczenie, po 1 sezonie pękają ramy źle skonstruowane lub wadliwie wykonane. Przykładem są samoloty. W latach 40 były wykonywane ze stopów aluminium, które parę lat temu jako superhiper nowoczesne :) zaczęto stosować w przemyśle rowerowym. Wiele z nich lata do dziś i jakoś nic nie pęka. *br**br*Natomiast porównując odporność zmęczeniową materiałów, można je uszeregowac:*br*1) laminat epoksydowo-węglowy*br*2) stal niestopowa*br*3)stal wysokostopowa (wysokie modele ram stalowych)*br*4)tytan*br*5)aluminium*br*6)magnez*br**br*Oprócz materiału decydujące znaczenie ma sposób obróbki, przede wszystkim spoiny. Starannie wykonana i oszlifowana spoina na ramie aluminiowej ma ok. 2 - 3 krotnie wyższą wytrzymałość, niż smarki na ramie za 2 stówy. *br**br* dodany przez: CM dnia 13-03-2008 z IP: 213.158.196.105
pękanie ram aluminiowych Autor artykułu nic nie wspomniał na temat żywotności ram aluminiowych. Szczególnie te potrójnie cieniowane, potrafią pękać po jednym sezonie. Sam posiadam rower z ramą podwójnie cieniowaną, ale nie mam pojęcia ile wytrzyma. Jak to jest z tymi ramami aluminiowymi - pękają, czy nie? Co sądzicie, może lepiej w przyszłości zainwestować w karbonową? dodany przez: pablo dnia 13-03-2008 z IP: 77.252.144.18
Własności aluminium „Popularne oznaczenia stopu odnoszą się do właściwości materiału i rodzaju składników w stopie, im wyższe, tym aluminium bardziej wytrzymałe, ale i trudniejsze do spawania”*br**br*Rzeczywiście, takie informacje pojawiają się w polskich katalogach rowerowych, ale są one kompletnie nieprawdziwe. W rzeczywistości oznaczenia wg ISO dotyczą składu (przykłady: 6061 – AlMgSiCu, 6262 – AlMgSiPbBi, 7005 – AlZnMgMn) i nie mówią jeszcze nic o wytrzymałości. Przykłady: 2014 w stanie T4 osiąga wytrzymałość 460 Mpa, a 7020 T6 zaledwie 350. *br* dodany przez: CM dnia 13-03-2008 z IP: 213.158.196.107
 

Patronat medialny - IMPREZY
lang
Patronat medialny - DRUŻYNY

© bikeWorld.pl 2011 Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie oraz rozpowszechnianie materiałów zawartych na niniejszej stronie jest zabronione!