bikeWorld.pl | bikeKatalog.pl | Forum


Pobieram dane...

  • Facebook
  • bikeWorld.pl
  • Forum

Marek Galiński

 Diabeł - ikona polskiego MTB. Od kilkunastu lat nie wypada z czołówki. Ścigał się na IO w Atlancie i od tej pory reprezentował Polskę na każdych Igrzyskach. więcej
Tour de France (504) Giro d Italia (415) Doping (347) Vuelta a Espana (295) Alberto Contador (293) Tour de Pologne (236) Lance Armstrong (213) UCI (145) Mistrzostwa Świata (140) Marek Konwa (135) Mark Cavendish (132) Alejandro Valverde (127) Astana (119) Puchar Świata (115) Sylwester Szmyd (100) Maja Włoszczowska (100) Fabian Cancellara (100) Cadel Evans (97) Skandia (90) Andrzej Kaiser (90) Tom Boonen (86) Sven Nys (83) Mariusz Gil (78) Trening (76) Marek Galiński (73) Anna Szafraniec (72) Tour Down Under (69) Mazovia (69) Puchar Åšwiata (65) Bike Maraton (64) Andy Schleck (63) Mistrzostwa Polski (63) JBG2 MTB Team (62) Beskidy (62) Thor Hushovd (59) Puchar Polski (59) Mistrzostwa Europy (57) Mistrzostwa Åšwiata (56) Zdenek Stybar (56) Philippe Gilbert (55) Aleksandra Dawidowicz (54) Alessandro Petacchi (53) Danilo Di Luca (53) Carlos Sastre (52) Shimano (52) Niels Albert (52) CCC Polsat (50) CERA (50) Denis Menchov (49) Andre Greipel (48) Alexandre Vinokourov (48) Levi Leipheimer (48) Ivan Basso (48) Dieta (47) UCI Pro Tour (47) Bradley Wiggins (46) Maja WÅ‚oszczowska (45) Cape Epic (44) Saxo Bank (44) CCC Polkowice (44) Maciej Bodnar (44) Paryż Nicea (43) AFLD (43) Christoph Sauser (42) Dauphine Libere (42) Quick Step (42) Marek Rutkiewicz (41) Grand Prix MTB (41) Marcin Sapa (40) Marek Cichosz (40) Joaquin Rodriguez (40) Trans Alp (39) Michele Scarponi (39) Tomasz Jaroński (39) Frank Schleck (39) Damiano Cunego (39) Stefan Schumacher (39) Robert Banach (38) Olimpiada (38) Paweł Szczepaniak (38) Tirreno Adriatico (38) MTB Marathon (37) Liquigas (37) Milan Sanremo (37) Riccardo Ricco (37) SRAM (36) Paula Gorycka (36) Lars Boom (36) Bartosz Banach (36) Vincenzo Nibali (35) Operacion Puerto (34) Rafał Ratajczyk (34) Tour de Suisse (34) Bogdan Czarnota (33) Paryż - Roubaix (33) Alessandro Ballan (33) MTB Challenge (33) Team Sky (33) CONI (32) Team Columbia (32) Julien Absalon (32) Chris Hoy (32) Piotr Brzózka (31) Davide Rebellin (31) Lampre (31) Team RadioShack (31) Eska Fujifilm (31) Marek GaliÅ„ski (31) Tyler Farrar (31) Ronde van Vlaanderen (31) Kacper Szczepaniak (30) Bart Brentjens  (30) Kross (30) Kevin Pauwels (30) CAS (30) Pro Liga (29) Bernhard Kohl (29) Oscar Freire (29) Thomas Voeckler (29) Odzież (28) Targi (28) MTB Trophy (28) Bartosz Janowski (28) Paolo Bettini (28) Powerade (28) Koła (28) Rabobank (27) Crocodile Trophy (27) Cannondale (27) UCI Pro Continental (27) Samuel Sanchez (27) Opony (27) Omega Pharma Lotto (27) Tour of California (27) Sylvain Chavanel (27) Andreas Kloeden (26) Eurobike (26) Superprestige (26) DH (26) Maciej Paterski (26) Wojciech Halejak (26) Johan Bruyneel (26) Franco Pellizotti (25) Robbie McEwen (25) Kornel Osicki (25) Ezequiel Mosquera (24) Pat McQuaid (24) Zima (24) Peter Sagan (24) Gazet Van Antwerpen (23) Trek (23) MaÅ‚gorzata Wojtyra (23) Tour de Romandie (23) Urs Huber (23) Specialized (23) Tony Martin (23) Edvald Boasson Hagen (23) Przemysław Niemiec (23) Bartosz Huzarski (22) Giant (22) Kask (22) Luis Leon Sanchez (22) Katusha (22) Karl Platt (22) ITT (21) Mróz Active Jet (21) Kamil Kuczyński (21) Marianne Vos (21) PZKol (20) Andrzej Piątek (20) Halls Team (20) Liege – Bastogne – Liege (20) Cyklokrpaty.pl (20) Allan Davis (20) EPO (20) Renata Dąbrowska (20) WADA (20) Cervelo Test Team (20) Odżywianie (20) RFEC (20) Roman Kreuziger (20) Stefano Garzelli (20) Jens Voigt (20) Daniele Bennati (19) Scott (19) bikeWorld.pl (19) Łukasz Bujko (19) Filippo Pozzato (19) Adrian Brzózka (19) Łukasz Kwiatkowski (19) Kellys (19) PrzemysÅ‚aw Niemiec (18) Jakob Fuglsang (18) Jacek Morajko (18) Piotr Brzózka (18) Author (18) Juan Jose Cobo Acebo (18) Polandbike (18) RafaÄ™ Ratajczyk (18) Łukasz Bodnar (18)
Lista wszystkich tagów
Amortyzacja niejedno ma imiÄ™
DziÅ› trudno sobie wyobrazić rower górski bez amortyzatora, przynajmniej jednego, a pomimo to ciÄ…gle zdarza siÄ™ obserwowanie osobników dowolnej z pÅ‚ci zgrabnie... odbijajÄ…cych siÄ™ od przeszkód. 
Na ich przykładzie widać, że postęp techniki ciągle wyprzedza ludzkie umysły. Zaś obługa amortyzatora jest prosta, pod warunkiem, że zna się jego zasadę działania.

Powietrze czy sprężna stalowa?


Odwieczna dyskusja na temat tego, co jest lepsze jako medium amortyzujÄ…ce, musi pozostać bez odpowiedzi, bowiem wszystko zależy od tego, do czego stosowany bÄ™dzie amortyzator. Dotyczy to zarówno przednich widelców, jak i tÅ‚umików. W amortyzatorach powietrznych jako medium amortyzujÄ…ce sÅ‚uży powietrze, zamkniÄ™te w komorze pozytywnej, która jest Å›ciskana w trakcie ugiÄ™cia. Szybkość kompresji, jak i powrotu do stanu wyjÅ›ciowego, kontrolowane sÄ… za pomocÄ… oleju (a precyzyjnie rzecz biorÄ…c systemu wentyli, czy też podkÅ‚adek - w każdym razie za każdym razem jest to „coÅ›”, przez co musi przeciskać siÄ™ olej). Powietrze ma tÄ™ wadÄ™, że Å›ciskane stawia coraz wiÄ™kszy opór, a to powoduje, charakterystyka pracy staje siÄ™ progresywna - amortyzator staje siÄ™ coraz twardszy wraz ze wzrostem skoku. Aby przeciwdziaÅ‚ać temu niekorzystnemu zjawisku, stosuje siÄ™ tzw. powietrzne komory negatywne o przeciwstawnym dziaÅ‚aniu. Amortyzatory powietrzne majÄ… tÄ™ zaletÄ™, że dziÄ™ki zmianie ciÅ›nienia w bardzo szerokim zakresie można zmieniać ich charakterystykÄ™, bÄ™dÄ… pasować i lekkim i ciężkim osobom. W dodatku sÄ… też lekkie same w sobie. Nic wiÄ™c dziwnego, że stosowane sÄ… coraz częściej w niemal każdym typie rowerów. Tam jednak, gdzie skoki rosnÄ…, podobnie jak obciążenia, sprężyny stalowe ciÄ…gle sÄ… nie do zastÄ…pienia. Sprężyny jako medium amortyzujÄ…ce majÄ… linearnÄ… charakterystykÄ™, co pozwala w peÅ‚ni kontrolować ugiÄ™cie i gwarantuje wysokÄ… czuÅ‚ość bez wzglÄ™du na jego wielkość. Tu także za tÅ‚umienie odpowiada olej. Niestety sprężyny nie pozwalajÄ… na Å‚atwe dopasowanie do masy użytkownika - chcÄ…c użyć amortyzatora dla lekkiej bÄ…dż ciężkiej osoby trzeba zmienić sprężynÄ™ na bardziej miÄ™kkÄ… lub twardÄ…. Tzw. naprężenie wstÄ™pne, polegajÄ…ce na Å›ciÅ›niÄ™ciu sprężyny, umożliwia tylko niewielkÄ… korekcjÄ™ twardoÅ›ci. Wymiana, nie dość, że samo w sobie jest to kosztowna, to w dodatku wymaga wymontowania tÅ‚umika i częściowego rozebrania go. Niebagatelne znaczenie ma też fakt, że tÅ‚umiki sprężynowe sÄ… o wiele cięższe niż powietrzne, podobnie jak amortyzatory.  

 

Dwa kroki do szczęścia

Powietrzny czy sprężynowy, przedni czy tylny, zasada postÄ™powania w przypadku ustawienia amortyzatora jest zawsze taka sama. Pierwszy krok do dostosowanie twardoÅ›ci do masy użytkownika, co zazwyczaj sprowadza siÄ™ do odczytania danych dotyczÄ…cych ciÅ›nienia z odpowiedniej tabelki. Rock Shox umieszcza podobne tabele na amortyzatorach, inne firmy w instrukcjach. Tak naprawdÄ™ jednak żadna tabela nie jest potrzebna, wÅ‚aÅ›ciwe ciÅ›nienie w komorze pozytywnej, bÄ…dż twardość sprężyny, można ustalić eksperymantalnie. Wystarczy wiedzieć, że tzw. ugiÄ™cie wstÄ™pne dla amortyzatora powinno wynosić ok. 10-15% skoku dla cross country, ok. 20% dla all mountain i ok. 30% w zjeździe. UgiÄ™cie wstÄ™pne (inaczej zwane obco SAG), to ten fragment skok amortyzatora, o który ugina siÄ™ on, gdy rower „osiada” pod ciężarem użytkownika. UgiÄ™cie wstÄ™pne jest konieczne, by amortyzator mógÅ‚ dziaÅ‚ać w dwie strony, nie tylko reagować na przeszkody, poÅ‚ykajÄ…c je, ale i na dziury, rozprężajÄ…c siÄ™. UstawiajÄ…c SAG zgodnie z zastosowaniem roweru uzyskamy w przybliżeniu optymalne dziaÅ‚anie amortyzatora, ale oczywiÅ›cie charakterystykÄ™ można modyfikować. Ten sam amortyzator powietrzny w zależonoÅ›ci od potrzeb może być twardy (maÅ‚y SAG), by wystartować w maratonie i walczyć na podjazdach), bÄ…dź miÄ™kki (duży SAG), co bÄ™dzie korzystniejsze podczas wygodnej wycieczki, czy na zjeździe. W wielu amortyzatorach oprócz komory pozytywnej znajduje siÄ™ negatywna (choć nie zawsze), sÅ‚użąca do regulacji czuÅ‚oÅ›ci amortyzatora. Najczęściej ciÅ›nienie wyjÅ›ciowe jest w niej takie samo, jak w pozytywnej. ZwiÄ™kszajÄ…c je sprawimy, że amortyzator bÄ™dzie bardziej czuÅ‚y (mniejsza siÅ‚a wyzwala jego dziaÅ‚anie) i na odwrót. W amortyzatorach sprężynowych, jeÅ›li SAG jest niewÅ‚aÅ›ciwy, musimy zmienić sprężynÄ™. Drugi i zazwyczaj ostatni etap regulacji to ustawienie tÅ‚umienia powrotu amortyzatora. Jest to parametr, który musi być regulowany. TÅ‚umienie powrotu reguluje, z jakÄ… prÄ™dkoÅ›ciÄ… amortyzator po ugiÄ™ciu powraca do stanu wyjÅ›ciowego. Jeśłi jest zbyt maÅ‚e, amortyzator wraca za szybko, a rower odbije siÄ™ od przeszkody, zamiast jÄ… „poÅ‚knąć”. Optymalne tÅ‚umienie powrotu to takie, gdy amortyzator wykonuje tylko jeden ruch z powrotem. Koniec!

Bajery


Wszystkie pozostaÅ‚e możliwoÅ›ci regulacji amortyzator może posiadać, ale nie musi. Dotyczy to np. regulacji tÅ‚umienia kompresji, czyli kontroli tempa, w jakim siÄ™ ugina. SÅ‚uży ono w zasadzie tylko do zapobieganiu dobijaniu amortyzatora przy skokach, w każdym innym przypadku może nagatywnie wpÅ‚ywać na czuÅ‚ość dziaÅ‚ania. O wiele bardziej pożyteczne sÄ… funkcje takie jak blokowanie, czy zmiana skoku. Blokowanie przydaje siÄ™ szczególnie wtedy, gdy na trasie obecne sÄ… dÅ‚ugie fragmenty utwardzone, typu asfaltowe podjazdy. W optymanje sytuacji manetka blokady montowana jest na kierownicy. Zmiana skoku, szczególnie amortyzatora przedniego, to opcja cenna w widelcach o dużym skoku, uÅ‚atwiajÄ…ca podjeżdżanie. W maszynach typu enduro w dramatyczny sposób może uÅ‚atwić życie. MiÅ‚o, gdy opcja jest prosta w obsÅ‚udze i sprowadza siÄ™ do przyciÅ›niÄ™cia jednego przycisku. W cięższyc widelcach w normalnych rowerach użytkowych o wiÄ™kszym skoku ma też sens użycie sztywnej osi, poprawiajÄ…cej sztywność caÅ‚ego widelca. Powinna pozwalać na demontaż koÅ‚a bez użycia narzÄ™dzi.  

Systemy platformowe


Wzrost skoków amortyzatorów sprawiÅ‚, że dramatycznego znaczenia nabraÅ‚o zagadnienie „bujania siÄ™” rowerów na podjazdach. Co wiÄ™cej, również pedaÅ‚owanie może mieć wpÅ‚yw na zawieszenie, podobnie jak zmiany Å›rodka ciężkoÅ›ci. W idealnym zaÅ› przypadku tylko pokonywanie przeszkód powinno wywoÅ‚ywać reakcjÄ™ amortyzacji. Potrzeba jest matkÄ… wynalazku, dlatego też pojawiÅ‚y siÄ™ tzw. systemy platformowe, których zadaniem jest zapobieganie podobnym niepożądanym efektom. Ich dziaÅ‚anie polega na rozróżnianiu impulsów wynikajÄ…cych z pedaÅ‚owania i przejeżdżania przeszkód - amortyzator blokuje pierwsze z nich i nie pracuje. Zazwyczaj tego typu systemy majÄ… regulacjÄ™ czuÅ‚oÅ›ci, jak też możliwość wyÅ‚Ä…czenia. Dlaczego? Ich dziaÅ‚anie opiera siÄ™ na kontroli przepÅ‚ywu oleju, np. poprzez otwarcie bÄ…dż blokowanie dodatkowych kanaÅ‚ów czy otworów. Tam gdzie dziaÅ‚ajÄ… podobne systemy pojawiajÄ… siÄ™ opory ruchu, te zaÅ› majÄ… wpÅ‚yw na czuÅ‚ość dziaÅ‚ania amortyzatora. Jednym sÅ‚owem wÅ‚Ä…czone systemy platformowe mogÄ… sprawić, że amortyzator bÄ™dzie pozbawiony optymalnej czuÅ‚oÅ›ci dziaÅ‚ania.

Bez przesady


Nowoczesne amortyzatory majÄ… niekiedy tyle możliwoÅ›ci regulacji, że przekraczajÄ… one możliwoÅ›ci ogarniÄ™cia caÅ‚oÅ›ci przez normalnego użytkownika. Dlatego też sama ilość funkcji nie od razu oznacza, że amortyzator bÄ™dzie lepszy. LiczÄ… siÄ™ te, które sÄ… naprawdÄ™ potrzebne, a to znowu zależy od zastosowania. W widelcu XC blokada to podstawa, w enduro ważniejsza bÄ™dzie możliwość skrócenia na podjeździe. Podobne spstrzeżenia co do komplikacji sprzÄ™tu na szczęście majÄ… coraz częściej także konstruktorzy, stÄ…d pomysÅ‚y takie jak BRAIN Specializeda, czyli amortyzatory reagujÄ…ce automatycznie na zmianÄ™ podÅ‚oża. Zamiast przestawiać, ustawiać i blokować lepiej przecież jest jeździć. Prawda?

Foto: arch. bikeWorld.pl oraz SRAM, RockShox (www.harfa-harryson.com.pl)
Dodaj do delicji Wykop to
Zobacz także...Poradnik: Ogólnie o rowerach 07.01
Specjalnie dla Pań (1) 24.05
Strefa kontaktu (4) 17.05
Hamulce zamiast kotwicy (5) 10.05
Koło kołu nierówne (3)
KomentarzeKomentarze komentarzy 3
Skareb,R7 Skareb i R7 mają pracę liniową a nie posiadają komory negatywnej :):):) dodany przez: Jogi dnia 09-03-2008 z IP: 89.238.10.229
tylko ze komora negatywna dziala tak naprawde na poczatku skoku, a nie na jego koncu. Nie pomaga na nieliniowa charakterystyke powietrza jako medium (no, moze troche), ale zwieksza czulosc na poczatku skoku dodany przez: fitz dnia 06-03-2008 z IP: 83.7.209.106
Nie narzekam Fajny artykuł. Niby o wszystkim się wie, a jakoś parę rzeczy mi zasugerował. dodany przez: JagiS dnia 06-03-2008 z IP: 87.105.88.114
 

Patronat medialny - IMPREZY
lang
Patronat medialny - DRUŻYNY

© bikeWorld.pl 2011 Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie oraz rozpowszechnianie materiałów zawartych na niniejszej stronie jest zabronione!