bikeWorld.pl | bikeKatalog.pl | Forum


Pobieram dane...
Tour de France (506) Giro d Italia (474) Doping (353) Alberto Contador (300) Vuelta a Espana (296) Tour de Pologne (242) Lance Armstrong (214) UCI (154) Marek Konwa (145) Mark Cavendish (141) Mistrzostwa Świata (140) Alejandro Valverde (133) Astana (119) Puchar Świata (115) Sylwester Szmyd (109) Fabian Cancellara (106) Maja Włoszczowska (100) Skandia (97) Cadel Evans (97) Andrzej Kaiser (93) Tom Boonen (93) Sven Nys (86) Puchar Åšwiata (81) Trening (80) Mariusz Gil (79) Anna Szafraniec (74) Mazovia (74) Marek Galiński (73) Bike Maraton (71) Tour Down Under (69) JBG2 MTB Team (67) Andy Schleck (63) Mistrzostwa Polski (63) Mistrzostwa Åšwiata (62) Puchar Polski (62) Beskidy (62) Thor Hushovd (60) Shimano (59) Zdenek Stybar (58) Bradley Wiggins (57) Mistrzostwa Europy (57) Philippe Gilbert (57) Cape Epic (54) Ivan Basso (54) Aleksandra Dawidowicz (54) Paryż Nicea (53) Alessandro Petacchi (53) Danilo Di Luca (53) Marek Rutkiewicz (53) Tirreno Adriatico (53) Niels Albert (53) Carlos Sastre (52) CCC Polkowice (52) CCC Polsat (52) Levi Leipheimer (51) Paula Gorycka (50) Dieta (50) Maja WÅ‚oszczowska (50) CERA (50) Saxo Bank (49) Denis Menchov (49) Andre Greipel (48) Alexandre Vinokourov (48) Joaquin Rodriguez (48) Maciej Bodnar (48) UCI Pro Tour (47) Michele Scarponi (45) Christoph Sauser (44) AFLD (43) Vincenzo Nibali (43) Olimpiada (42) Dauphine Libere (42) Quick Step (42) Marcin Sapa (41) Marek Cichosz (41) Grand Prix MTB (41) Robert Banach (40) Frank Schleck (40) Damiano Cunego (40) SRAM (39) Trans Alp (39) Bogdan Czarnota (39) Tomasz Jaroński (39) Liquigas (39) Milan Sanremo (39) Stefan Schumacher (39) Paweł Szczepaniak (38) Riccardo Ricco (38) Paryż - Roubaix (37) MTB Marathon (37) Bartosz Banach (37) Marek GaliÅ„ski (37) Lars Boom (36) Operacion Puerto (36) Chris Hoy (36) Alessandro Ballan (35) Team Sky (35) Rafał Ratajczyk (34) Pro Liga (34) Tour de Suisse (34) Ronde van Vlaanderen (34) Julien Absalon (33) MTB Challenge (33) Team RadioShack (33) CONI (32) Team Columbia (32) Kross (32) Lampre (32) CAS (32) Tyler Farrar (32) Piotr Brzózka (31) Davide Rebellin (31) Kevin Pauwels (31) Eska Fujifilm (31) Kacper Szczepaniak (30) Bart Brentjens  (30) Oscar Freire (30) Bernhard Kohl (29) Wojciech Halejak (29) Thomas Voeckler (29) Rabobank (28) Cannondale (28) Odzież (28) Targi (28) MTB Trophy (28) Superprestige (28) Bartosz Janowski (28) Maciej Paterski (28) Paolo Bettini (28) Powerade (28) Koła (28) Crocodile Trophy (27) UCI Pro Continental (27) Samuel Sanchez (27) Opony (27) Omega Pharma Lotto (27) Tour of California (27) Peter Sagan (27) Sylvain Chavanel (27) Andreas Kloeden (26) Franco Pellizotti (26) Specialized (26) Eurobike (26) DH (26) Robbie McEwen (26) Johan Bruyneel (26) Bartosz Huzarski (25) MaÅ‚gorzata Wojtyra (25) Tour de Romandie (25) Kornel Osicki (25) Gazet Van Antwerpen (24) Ezequiel Mosquera (24) Trek (24) Pat McQuaid (24) Kask (24) Tony Martin (24) Edvald Boasson Hagen (24) Katusha (24) Zima (24) Andrzej Piątek (23) Liege – Bastogne – Liege (23) Adrian Brzózka (23) Urs Huber (23) Giant (23) Piotr Brzózka (23) Luis Leon Sanchez (23) Przemysław Niemiec (23) Filippo Pozzato (23) Daniele Bennati (22) ITT (22) Karl Platt (22) PZKol (21) Matthew Goss (21) WADA (21) Mróz Active Jet (21) Roman Kreuziger (21) Kamil Kuczyński (21) Stefano Garzelli (21) Jens Voigt (21) Marianne Vos (21) PrzemysÅ‚aw Niemiec (20) Halls Team (20) Cyklokrpaty.pl (20) Allan Davis (20) EPO (20) Renata Dąbrowska (20) RafaÄ™ Ratajczyk (20) Cervelo Test Team (20) Odżywianie (20) RFEC (20) Sunshine Cup (20) MichaÅ‚ GoÅ‚aÅ› (19) Mavic (19) Scott (19) Author (19) Polandbike (19) bikeWorld.pl (19) Łukasz Bujko (19) Adrian Brzózka (19) Łukasz Kwiatkowski (19)
Lista wszystkich tagów
Amortyzacja niejedno ma imiÄ™
DziÅ› trudno sobie wyobrazić rower górski bez amortyzatora, przynajmniej jednego, a pomimo to ciÄ…gle zdarza siÄ™ obserwowanie osobników dowolnej z pÅ‚ci zgrabnie... odbijajÄ…cych siÄ™ od przeszkód. 
Na ich przykładzie widać, że postęp techniki ciągle wyprzedza ludzkie umysły. Zaś obługa amortyzatora jest prosta, pod warunkiem, że zna się jego zasadę działania.

Powietrze czy sprężna stalowa?


Odwieczna dyskusja na temat tego, co jest lepsze jako medium amortyzujÄ…ce, musi pozostać bez odpowiedzi, bowiem wszystko zależy od tego, do czego stosowany bÄ™dzie amortyzator. Dotyczy to zarówno przednich widelców, jak i tÅ‚umików. W amortyzatorach powietrznych jako medium amortyzujÄ…ce sÅ‚uży powietrze, zamkniÄ™te w komorze pozytywnej, która jest Å›ciskana w trakcie ugiÄ™cia. Szybkość kompresji, jak i powrotu do stanu wyjÅ›ciowego, kontrolowane sÄ… za pomocÄ… oleju (a precyzyjnie rzecz biorÄ…c systemu wentyli, czy też podkÅ‚adek - w każdym razie za każdym razem jest to „coÅ›”, przez co musi przeciskać siÄ™ olej). Powietrze ma tÄ™ wadÄ™, że Å›ciskane stawia coraz wiÄ™kszy opór, a to powoduje, charakterystyka pracy staje siÄ™ progresywna - amortyzator staje siÄ™ coraz twardszy wraz ze wzrostem skoku. Aby przeciwdziaÅ‚ać temu niekorzystnemu zjawisku, stosuje siÄ™ tzw. powietrzne komory negatywne o przeciwstawnym dziaÅ‚aniu. Amortyzatory powietrzne majÄ… tÄ™ zaletÄ™, że dziÄ™ki zmianie ciÅ›nienia w bardzo szerokim zakresie można zmieniać ich charakterystykÄ™, bÄ™dÄ… pasować i lekkim i ciężkim osobom. W dodatku sÄ… też lekkie same w sobie. Nic wiÄ™c dziwnego, że stosowane sÄ… coraz częściej w niemal każdym typie rowerów. Tam jednak, gdzie skoki rosnÄ…, podobnie jak obciążenia, sprężyny stalowe ciÄ…gle sÄ… nie do zastÄ…pienia. Sprężyny jako medium amortyzujÄ…ce majÄ… linearnÄ… charakterystykÄ™, co pozwala w peÅ‚ni kontrolować ugiÄ™cie i gwarantuje wysokÄ… czuÅ‚ość bez wzglÄ™du na jego wielkość. Tu także za tÅ‚umienie odpowiada olej. Niestety sprężyny nie pozwalajÄ… na Å‚atwe dopasowanie do masy użytkownika - chcÄ…c użyć amortyzatora dla lekkiej bÄ…dż ciężkiej osoby trzeba zmienić sprężynÄ™ na bardziej miÄ™kkÄ… lub twardÄ…. Tzw. naprężenie wstÄ™pne, polegajÄ…ce na Å›ciÅ›niÄ™ciu sprężyny, umożliwia tylko niewielkÄ… korekcjÄ™ twardoÅ›ci. Wymiana, nie dość, że samo w sobie jest to kosztowna, to w dodatku wymaga wymontowania tÅ‚umika i częściowego rozebrania go. Niebagatelne znaczenie ma też fakt, że tÅ‚umiki sprężynowe sÄ… o wiele cięższe niż powietrzne, podobnie jak amortyzatory.  

 

Dwa kroki do szczęścia

Powietrzny czy sprężynowy, przedni czy tylny, zasada postÄ™powania w przypadku ustawienia amortyzatora jest zawsze taka sama. Pierwszy krok do dostosowanie twardoÅ›ci do masy użytkownika, co zazwyczaj sprowadza siÄ™ do odczytania danych dotyczÄ…cych ciÅ›nienia z odpowiedniej tabelki. Rock Shox umieszcza podobne tabele na amortyzatorach, inne firmy w instrukcjach. Tak naprawdÄ™ jednak żadna tabela nie jest potrzebna, wÅ‚aÅ›ciwe ciÅ›nienie w komorze pozytywnej, bÄ…dż twardość sprężyny, można ustalić eksperymantalnie. Wystarczy wiedzieć, że tzw. ugiÄ™cie wstÄ™pne dla amortyzatora powinno wynosić ok. 10-15% skoku dla cross country, ok. 20% dla all mountain i ok. 30% w zjeździe. UgiÄ™cie wstÄ™pne (inaczej zwane obco SAG), to ten fragment skok amortyzatora, o który ugina siÄ™ on, gdy rower „osiada” pod ciężarem użytkownika. UgiÄ™cie wstÄ™pne jest konieczne, by amortyzator mógÅ‚ dziaÅ‚ać w dwie strony, nie tylko reagować na przeszkody, poÅ‚ykajÄ…c je, ale i na dziury, rozprężajÄ…c siÄ™. UstawiajÄ…c SAG zgodnie z zastosowaniem roweru uzyskamy w przybliżeniu optymalne dziaÅ‚anie amortyzatora, ale oczywiÅ›cie charakterystykÄ™ można modyfikować. Ten sam amortyzator powietrzny w zależonoÅ›ci od potrzeb może być twardy (maÅ‚y SAG), by wystartować w maratonie i walczyć na podjazdach), bÄ…dź miÄ™kki (duży SAG), co bÄ™dzie korzystniejsze podczas wygodnej wycieczki, czy na zjeździe. W wielu amortyzatorach oprócz komory pozytywnej znajduje siÄ™ negatywna (choć nie zawsze), sÅ‚użąca do regulacji czuÅ‚oÅ›ci amortyzatora. Najczęściej ciÅ›nienie wyjÅ›ciowe jest w niej takie samo, jak w pozytywnej. ZwiÄ™kszajÄ…c je sprawimy, że amortyzator bÄ™dzie bardziej czuÅ‚y (mniejsza siÅ‚a wyzwala jego dziaÅ‚anie) i na odwrót. W amortyzatorach sprężynowych, jeÅ›li SAG jest niewÅ‚aÅ›ciwy, musimy zmienić sprężynÄ™. Drugi i zazwyczaj ostatni etap regulacji to ustawienie tÅ‚umienia powrotu amortyzatora. Jest to parametr, który musi być regulowany. TÅ‚umienie powrotu reguluje, z jakÄ… prÄ™dkoÅ›ciÄ… amortyzator po ugiÄ™ciu powraca do stanu wyjÅ›ciowego. Jeśłi jest zbyt maÅ‚e, amortyzator wraca za szybko, a rower odbije siÄ™ od przeszkody, zamiast jÄ… „poÅ‚knąć”. Optymalne tÅ‚umienie powrotu to takie, gdy amortyzator wykonuje tylko jeden ruch z powrotem. Koniec!

Bajery


Wszystkie pozostaÅ‚e możliwoÅ›ci regulacji amortyzator może posiadać, ale nie musi. Dotyczy to np. regulacji tÅ‚umienia kompresji, czyli kontroli tempa, w jakim siÄ™ ugina. SÅ‚uży ono w zasadzie tylko do zapobieganiu dobijaniu amortyzatora przy skokach, w każdym innym przypadku może nagatywnie wpÅ‚ywać na czuÅ‚ość dziaÅ‚ania. O wiele bardziej pożyteczne sÄ… funkcje takie jak blokowanie, czy zmiana skoku. Blokowanie przydaje siÄ™ szczególnie wtedy, gdy na trasie obecne sÄ… dÅ‚ugie fragmenty utwardzone, typu asfaltowe podjazdy. W optymanje sytuacji manetka blokady montowana jest na kierownicy. Zmiana skoku, szczególnie amortyzatora przedniego, to opcja cenna w widelcach o dużym skoku, uÅ‚atwiajÄ…ca podjeżdżanie. W maszynach typu enduro w dramatyczny sposób może uÅ‚atwić życie. MiÅ‚o, gdy opcja jest prosta w obsÅ‚udze i sprowadza siÄ™ do przyciÅ›niÄ™cia jednego przycisku. W cięższyc widelcach w normalnych rowerach użytkowych o wiÄ™kszym skoku ma też sens użycie sztywnej osi, poprawiajÄ…cej sztywność caÅ‚ego widelca. Powinna pozwalać na demontaż koÅ‚a bez użycia narzÄ™dzi.  

Systemy platformowe


Wzrost skoków amortyzatorów sprawiÅ‚, że dramatycznego znaczenia nabraÅ‚o zagadnienie „bujania siÄ™” rowerów na podjazdach. Co wiÄ™cej, również pedaÅ‚owanie może mieć wpÅ‚yw na zawieszenie, podobnie jak zmiany Å›rodka ciężkoÅ›ci. W idealnym zaÅ› przypadku tylko pokonywanie przeszkód powinno wywoÅ‚ywać reakcjÄ™ amortyzacji. Potrzeba jest matkÄ… wynalazku, dlatego też pojawiÅ‚y siÄ™ tzw. systemy platformowe, których zadaniem jest zapobieganie podobnym niepożądanym efektom. Ich dziaÅ‚anie polega na rozróżnianiu impulsów wynikajÄ…cych z pedaÅ‚owania i przejeżdżania przeszkód - amortyzator blokuje pierwsze z nich i nie pracuje. Zazwyczaj tego typu systemy majÄ… regulacjÄ™ czuÅ‚oÅ›ci, jak też możliwość wyÅ‚Ä…czenia. Dlaczego? Ich dziaÅ‚anie opiera siÄ™ na kontroli przepÅ‚ywu oleju, np. poprzez otwarcie bÄ…dż blokowanie dodatkowych kanaÅ‚ów czy otworów. Tam gdzie dziaÅ‚ajÄ… podobne systemy pojawiajÄ… siÄ™ opory ruchu, te zaÅ› majÄ… wpÅ‚yw na czuÅ‚ość dziaÅ‚ania amortyzatora. Jednym sÅ‚owem wÅ‚Ä…czone systemy platformowe mogÄ… sprawić, że amortyzator bÄ™dzie pozbawiony optymalnej czuÅ‚oÅ›ci dziaÅ‚ania.

Bez przesady


Nowoczesne amortyzatory majÄ… niekiedy tyle możliwoÅ›ci regulacji, że przekraczajÄ… one możliwoÅ›ci ogarniÄ™cia caÅ‚oÅ›ci przez normalnego użytkownika. Dlatego też sama ilość funkcji nie od razu oznacza, że amortyzator bÄ™dzie lepszy. LiczÄ… siÄ™ te, które sÄ… naprawdÄ™ potrzebne, a to znowu zależy od zastosowania. W widelcu XC blokada to podstawa, w enduro ważniejsza bÄ™dzie możliwość skrócenia na podjeździe. Podobne spstrzeżenia co do komplikacji sprzÄ™tu na szczęście majÄ… coraz częściej także konstruktorzy, stÄ…d pomysÅ‚y takie jak BRAIN Specializeda, czyli amortyzatory reagujÄ…ce automatycznie na zmianÄ™ podÅ‚oża. Zamiast przestawiać, ustawiać i blokować lepiej przecież jest jeździć. Prawda?

Foto: arch. bikeWorld.pl oraz SRAM, RockShox (www.harfa-harryson.com.pl)
Dodaj do delicji Wykop to
Zobacz także...Poradnik: Ogólnie o rowerach 07.01
Specjalnie dla Pań (1) 24.05
Strefa kontaktu (4) 17.05
Hamulce zamiast kotwicy (5) 10.05
Koło kołu nierówne (3)
KomentarzeKomentarze komentarzy 3
Skareb,R7 Skareb i R7 mają pracę liniową a nie posiadają komory negatywnej :):):) dodany przez: Jogi dnia 09-03-2008 z IP: 89.238.10.229
tylko ze komora negatywna dziala tak naprawde na poczatku skoku, a nie na jego koncu. Nie pomaga na nieliniowa charakterystyke powietrza jako medium (no, moze troche), ale zwieksza czulosc na poczatku skoku dodany przez: fitz dnia 06-03-2008 z IP: 83.7.209.106
Nie narzekam Fajny artykuł. Niby o wszystkim się wie, a jakoś parę rzeczy mi zasugerował. dodany przez: JagiS dnia 06-03-2008 z IP: 87.105.88.114
 

Patronat medialny - IMPREZY
lang
Patronat medialny - DRUŻYNY

© bikeWorld.pl 2011 Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie oraz rozpowszechnianie materiałów zawartych na niniejszej stronie jest zabronione!